عربستان در ایجاد آشتی بین مصر و استانبول باز هم ناکام ماند

ملک سلمان پادشاه عربستان با سفر 5 روزه به مصرقصد داشت بین این کشور و ترکیه آشتی برقرار کند تا بتواند عبد الفتاح السیسی را به شرکت در نشست سازمان همکاری اسلامی در استانبول ترکیه متقاعد کند اما وزیر امور خارجه مصر با حضور در نشست استانبول پیام السیسی را به نیابت از وی خواند و بدین ترتیب بار دیگر تلاش های عربستان برای تکمیل ائتلاف سیاسی مورد نظر خود ناکام ماند .

هدف عربستان از این اقدام برخلاف آنچه که در ظاهر اعلام می شود نه ایجاد تقویت و وحدت در جهان اسلام و میان کشورهای اسلامی بلکه استفاده از ظرفیت های این دو کشور در چارچوب آنچه که ائتلاف اسلامی مبارزه تروریسم خوانده می شود، است و می خواهد این دو کشور را در ائتلاف بندی های سیاسی جدید در کنار خود داشته باشد. با توجه به اینکه عربستان از طریق ائتلاف های نظامی متعددی که در خلال چند سال گذشته در عرصه هایی چون سوریه ،یمن و داعش تشکیل داد نتوانست اهداف مورد انتظار خود را محقق سازد لذا اکنون به تشکیل ائتلاف سیاسی روی آورده است تا بلکه بتواند بخشی ازناکامی های گذشته خود را جبران سازد .این بدین مفهوم است که عربستان می خواهد بخشی از بار شکست ها و ناکامی های خود را بر دوش کشورهایی چون مصر و ترکیه قرار دهد و آنها را نیز در هزینه های این شکست ها و ماجراجویی های آتی خود شریک خود سازد . اما هر چند این دو کشور با لطایف الحیل کوشیده اند از دلارهای نفتی عربستان منتفع شوند اما نخواسته اند تخم مرغ های خود را در سبد نسل تازه به دوران رسیده سعودی قرار دهند.از این رو با وجود اینکه دولت السیسی به ظاهر فرش قرمز برای ملک سلمان و هیات سعودی پهن کرد اما با درخواست فوری وی برای حضور در نشست استانبول   حاضر نشد که این شکستی بزرگ برای دیپلماسی عربستان به شمار می رود . این بدین مفهوم است که علیرغم فضا سازی های ظاهری عربستان هنوز اختلاف نظرهای اساسی بین مواضع و دیدگاه مصر و عربستان در خصوص مسائل منطقه وجود دارد. یکی از این مسائل مورد اختلاف بحران سوریه است و در حالیکه مصر روابط و همکاری های خود را به طور روزافزون با دولت سوریه افزایش می دهد و از این طریق بر حفظ نظام سیاسی و دولت کنونی سوریه مهر تائید می زند اما هنوز عربستان و تا حدودی ترکیه از تلاش های براندازانه و مداخله گرایانه خود دست نکشیده اند.همچنین در حالیکه دولت السیسی خطر داعش را در بیخ گوش خود در سینا احساس می کندو برای مقابله با آن انگیزه جدی دارد اما عربستان و ترکیه هنوزدرمظان حمایت از گروههای تکفیری قرار دارند. از طرف دیگر در حالیکه هنوز افکار عمومی در مصر و ترکیه حامی فلسطین هستند و از حامیان واقعی فلسطین و در راس آن محور مقاومت نیز حمایت می کنند اما نسل تازه به دوران رسیده قدرت در عربستان عملا پا جا پای اسرائیل گذاشته و می خواهد در پوشش ائتلاف اسلامی مبارزه با تروریسم به حزب الله برچسب تروریسم بزند و آن را به نام سازمان همکاری اسلامی به تصویب برساند.این در حالی است که امروزه  اغلب محافل فکری، دینی ، سیاسی و امنیتی - اطلاعاتی جهان بر اساس اسناد و شواهد موجود به این نتیجه رسیده اند که وهابیت منشاء فکری و دلارهای نفتی منبع تغذیه و سامان دهی تروریسم تکفیری در منطقه و جهان هستند. بر این اساس مشخص می شود که انگیزه اصلی عربستان از تشکیل ائتلاف اسلامی مبارزه با تروریسم نه مقابله با تروریسم تکفیری بلکه ایجاد فضایی برای خارج کردن خود از سیبل انتقادات جامعه جهانی با اتخاذ سیاست فرار به جلواست اما شواهد موجود حاکی از این واقعیت است که تاکنون هیچ کشوری را نمی توان پیدا کرد که حاضر باشد با  میل و رغبت در ائتلاف مورد ادعای عربستان حضور یابد و کسانی هم که حاضر شده اند از روی تهدید و تطمیع بوده است و برهمین اساس هم می توان گفت ائتلاف سیاسی جدیدی که عربستان( پی آن را در نشست سازمان همکاری اسلامی در استانبول گرفته است  )دیر یا زود به سرنوشت ائتلاف های نظامی گذشته دچار خواهد شد و در عین حال این تلاش ها بیش از پیش ماهیت سعودی ها را برای ملت فلسطین آشکار خواهد کرد .

------------------

تحلیل گر:احمد کاظم زاده