چرخش مواضع ترکیه به سوی محور مقاومت

ترکیه به ظاهر از عربستان، آمریکا و قطر فاصله گرفته چون این کشورها از وقوع کودتا اطلاع داشتند و به‌عنوان منشأ کودتا در اتخاذ موضع ترکیه در سوریه بسیار مهم و تأثیرگذار هستند.
زمانی که رجب طیب اردوغان پس از شکست کودتا در این کشور اعلام کرد با اتخاذ سیاستی جدید اختلافات خود را با کشورهای همسایه پشت سر خواهد گذاشت و نیز در اقدامی عملی ضمن عذرخواهی رسمی از پوتین به روابط تیره و تار خود با کشور روسیه پایان داد عواقب کودتای نافرجام در ترکیه بیش از خود کودتا اهمیت یافت به گونه ای که شاید بتوان از مواضع مهم دولتمردان ترکیه، پس از کودتای نافرجام در آن کشور به عنوان عامل اساسی چرخش نگاه ها به سوی اقدامات سیاسی و نظامی کشور ترکیه در منازعات منطقه ای اشاره کرد.
با استناد به اظهارات دولتمردان ترکیه آیا می‌توان گفت این کودتا باعث بدبینی مسئولین ترک نسبت به آمریکا و غرب شده؟ آیا براستی کشور ترکیه در صدد اصلاح سیاست های  منطقه ای خود به وسیله پشت کردن به سیاست های آمریکا در منطقه و سوریه است و قصد نزدیک شدن به مواضع رقیبان منطقه ای آمریکا یعنی روسیه و ایران را دارد؟
در جواب باید گفت که چگونه ممکن است کودتای نافرجام یک شبه در ترکیه به چرخش این کشور از مواضع چند ساله خود در منطقه منجر شده باشد، در حالی که این کشور در چند سال اخیر همه امکانات سرزمینی و نظامی قابل عرضه خود را برای حضور در سوریه در اختیار گروه‌های مختلف تروریستی و تکفیری و متحدان غربی و عربی آنها قرار داده و حتی در برخی مواقع از حضور نظامیان ارتش خود در خاک سوریه برای کمک به تروریست ها دریغ نکرده است.
از طرف دیگر کردهای شمال سوریه هم به ‌عنوان یک اهرم بازدارنده برای ترکیه عمل می‌کنند چون ترکیه به‌هیچ‌عنوان دوست ندارد که کردها حاکمیت مستقلی داشته باشند، درحالی ‌که عملکرد آمریکایی ها سبب شده آنکارا درباره انگیزه واشنگتن درباره تشکیل کشور مستقل کردستان ظنین شوند.
به نظر می‌رسد مسئولین ترکیه نگرانند اگر آنکارا از نظر سیاسی به سمت روسیه و محور مقاومت سوق پیدا کند حمایت آمریکا از شبه نظامیان کُرد در سوریه و ترکیه برای ایجاد اقلیم و دولتی خودمختار در مرز این کشور  بیشتر می شود و این چیزی است که ترکیه هرگز نمی تواند آن را بپذیرد به همین دلیل علاقه‌ای به فاصله گرفتن شدید از آمریکا ندارد.
در کودتای اخیر اردوغان، فتح‌الله گولن را منشأ کودتا اعلام می‌کند و از آمریکا می‌خواهد این شخص را به ترکیه تحویل دهد اما آمریکایی‌ها زیر بار نمی‌روند به همین علت است که نخست‌وزیر ترکیه تلاش می‌کند تا در برخی مواضع با آمریکا فاصله بگیرد که یکی از این موارد در قضیه سوریه است که اول این کشور به سمت روسیه حرکت می‌کند و سپس به سمت ایران می‌آید تا مواضع خود را با کشورهای حامی بشار اسد هماهنگ کند.
البته چرخش مواضع ترکیه کاملاً هوشمندانه است به‌طوری‌که صحبت‌های اخیر نخست‌وزیر ترکیه حاکی از تغییر موضع هست اما در برخی مواقع احساس می‌شود که بر روی استراتژی قدیمی خود پافشاری می‌کند.
بااین‌حال هم‌اکنون حس می‌شود که ترکیه از عربستان، آمریکا و قطر فاصله گرفته چون این کشورها از وقوع کودتا اطلاع داشتند و این کشورها به‌عنوان منشأ کودتا در اتخاذ موضع ترکیه در سوریه بسیار مهم و تأثیرگذار هستند.
در پایان به نظر می رسد که گزینه آمریکا و رژیم صهیونیستی برای سوریه همچنان فیصله نیافتن درگیری ها با هدف تضعیف بیش از پیش دولت سوریه است و نیز رویکرد متحدان سوریه همچنان رویارویی با گروه های تروریستی حاضر در سوریه و حمایت از دولت قانونی بشار اسد است و تغییر مواضع ترکیه در قبال سوریه از دو حالت خارج نیست، نخست انفعال و دلسردی از کشورهای هم‌پیمان خود مانند آمریکا و عربستان به دلیل حمایت‌های غیرمستقیم آن‌ها از کودتاگران و دوم پیروزهای اخیر بشار اسد و شکست سیاست‌های ترکیه در سرنگونی حکومت قانونی سوریه است و مؤلفه جدیدی که به این معادله اضافه شده پیروزی های مهم اخیر ارتش سوریه در استان حلب و شمال این کشور است که هم گروه های تروریستی حاضر در سوریه وحامیان منطقه ای و غربی آنها را به شدت نگران کرده و هم باعث شده است دولتمردان ترکیه با نگاه دور اندیشانه به بحران سوریه و با هدف خروج آبرومندانه از این بحران بیفتند.

--------------------------------------
بررسی و تحلیل/ امین نجار