ترامپ، اوباما، عربستان

به گزارش خبرگزرای صداوسیما؛ به گفته منابع کاخ سفید دونالد ترامپ رییس جمهوری آمریکا به عنوان اولین سفر خارجی خود قرار است 22 ماه مه  به عربستان برود و پس از دیدار با مقام های سعودی با مقام های دیگر کشورهای عربی حاشیه جنوبی خلیج فارس نیز گفتگو کند.

 

مقابله با تهدید ایران و ایدئولوژی افراطی گرایی اسلامی دو هدف اصلی ترامپ در سفر به عربستان یاد شده است.  بتابر این در چارچوب این دو هدف ترامپ در این سفر نخست با رویکرد نخ نمای ایران هراسی قراردادهایی برای فروش انواع تسلیحات به سعودی ها امضا خواهد کرد البته به شرطی که در این روند برتری نظامی اسرائیل به لحاظ کیفی در مقایسه با همسایگان خود حفظ شود. در این ارتباط روز شنبه رویترز گزارش داد که  هم زمان با شدت گرفتن برنامه ریزی ها برای سفر رئیس جمهور امریکا به ریاض، مذاکرات درباره فروش تسلیحات به عربستان نیز سرعت گرفته است.

 

دوم اینکه ایدئولوژی گروههای تروریستی نظیر داعش، النصره و دهها گروه تروریستی دیگری که مانند قارچ در گوشه وکنار جهان روئیده اند از فرقه جعلی وهابیت که مرکز آن در عربستان بوده و خانواده سعودی برای مشروعیت خود از آن حمایت مالی می کنند سرچشمه گرفته است، بنابر این می توان گفت یکی از اهداف ترامپ فشار بر سعودی ها برای تغییر دیدگاههای افراطی و اصلاحاتی برای بازکردن فضای سیاسی و جذب جوانان در ساختار قدرت باشد. شاید برنامه 2030 محمدبن سلمان پیش درآمدی بر این اصلاحات باشد، اینکه ولید فارس مشاور ترامپ در پاسخ به این سوال که منظور رئیس جمهور امریکا  از مبارزه با تروریسم در منطقه  چیست؟ می گوید ترامپ به شدت درباره افراط گرایی اسلامی و حمله به شهرهای آمریکا و اروپا نگران است. وی افراط گرایی را یک نوع بیماری سرطان در دین اسلام می داند. وی  این مسئله را درک می کند که باید با گروه های القاعده، داعش، بوکوحرام و طالبان مقابله شود. هدف از سفر وی به عربستان سعودی، تلاشی برای اصلاحات و مقابله با ایدئولوژی افراطی  است و در ادامه هم او در تشریح منظور از اتکا به عربستان در مبارزه با داعش می گوید که این دلخوشی به تجهیزات نظامی عربستان نیست  بلکه برای مبارزه فکری با داعش به عربستان نیاز داریم. می تواند موید این هدف باشد. البته ترامپ در این مسیر هم می کوشد از جیب امریکایی ها و یا نیروهای امریکایی برای مبارزه با تروریسم هزینه نکند و دوشیدن گاو شیردهی مانند سعودی ها می تواند اهداف اقتصادی ترامپ را نیز محقق سازد. اشاره می شود که بر اساس گزارش رویترز در پیش نویس سند راهبرد ضد تروریسم جدید دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا درخواست شده است متحدان آمریکا بیشتر بار جنگ علیه افراطیون را به دوش بکشند. در این پیش نویس سند 11 صفحه ای آمده است آمریکا باید از تعهدات نظامی هزینه بر و نامحدود اجتناب کند. 

 

اگرطرح های ترامپ را با طرح های منطقه ای دولت گذشته اوباما مقایسه کنیم به این نکته مهم خواهیم رسید که در برنامه های هردو رئیس جمهور فعلی وسابق امریکا هیچ تفاوتی وجود ندارد وآنها مجری طرح هایی هستند که در اتاق های فکر در مورد آنها تصمیم گیری شده است وتنها تفاوت در شیوه اجرا وتاکتیک است.

 

در تائید این ادعا باید گفت هنگامی که روند مذاکرات هسته ای ایران و پنج بعلاوه یک در مسیر نهایی قرار داشت به موازات آن روند ایران هراسی از سوی مقام های امریکایی و دشمنی آل سعود با ایران روبه تزاید بود. در آن مقطع این ادعا مطرح بود که ایران چهار پایتخت کشورهای عربی عراق، لبنان، سوریه و یمن را به کنترل خود در آورده است و با توافق هسته ای و رفع تحریم ها و بازگشت دارایی ها بلوکه شده اش می تواند نفوذ بیشتری در منطقه داشته باشد. هم زمان با این فضاسازی ها باراک اوباما رئیس جمهور وقت امریکا سران کشورهای عربی را به کمپ دیوید دعوت کرد و در آنجا مقدمات فروش دهها میلیارد دلار تسلیحات نظامی و سامانه های موشکی به عربستان ومتحدانش فراهم شد. یعنی کاری که اکنون ترامپ انجام می دهد.

 

در مورد هدف دوم یعنی مبارزه با افراط گرایی که ترامپ مطرح کرده است نیز اشاره می شود  که در کنفرانس جی بیست که  کمتر از دو سال پیش  هم زمان با حملات داعش در پاریس، در آنتالیا برگزار شد باراک اوباما گفت که  اقدامات تروریست ها به تجهیزات و سلاح های آنها بستگی ندارد بلکه به ایدئولوژی آنها و تمایل آنها برای مرگ بستگی دارد.  او با تاکید بر اینکه همکاری های اطلاعاتی کشورهای متحد برای مبارزه با داعش کافی نیست افزود  رهبران و چهره های مذهبی کشورهای مسلمان بهترین اشخاصی هستند که می توانند ایدئولوژی تحریف شده داعش را بی اعتبار کنند. 

 

اوباما در ادامه هم  در مورد نگرانی اش درباره تهدید داعش می گوید که  گروهی تروریستی مانند داعش که چنین ایدئولوژی منحرفی دارد و این سطح از وحشیگیری را نشان داده است و به طور کامل به زندگی افراد بیگناه بی توجه است که توان حمله بالقوه به غرب را دارد و به این خاطر که هزاران نفر از اعضای داعش یعنی چند صد نفر از آمریکا و شمار بیشتری از اروپا و به طور کلی از غرب  به این گروه پیوسته اند زمانی که این جنگجویان خارجی باز می گردند تهدید ها و خطرات بسیار قابل توجهی را ایجاد می کنند. نگرانی که اکنون ترامپ هم به آنها اشاره می کند.

 

باراک اوباما در نشست سران جی بیست همچنین می گوید دیگر برای امریکا امکان اعزام نیروی زمینی به منطقه وجود ندارد و خود این کشورها باید برای مبارزه با چالش ها نیروی مشترک تشکیل دهند.

 

باراک اوباما رئیس جمهور آمریکا در همان مقطع زمانی در مصاحبه با توماس فریدمن نویسنده ستون آزاد و خبرنگار ارشد سابق نیویورک تایمز، در مورد حمایت واشنگتن از کشورهای عربی از جمله عربستان سعودی در برابر ایران، می گوید  این کشورها با وجود تهدیدات خارجی، با تهدیدات داخلی نیز مواجه هستند. او تهدیدات داخلی در کشورهای عربی متحد آمریکا را اینطور برشمرد: «جمعیتی که در برخی موارد به حاشیه رانده شده، جوانانی که با بیکاری مواجه هستند، ایدئولوژی مخرب و پوچ‌گرایانه و گاهی این تصور که هیچ مجرای سیاسی‌ای برای ابراز نارضایتی وجود ندارد. اوباما افزود: «بنابراین بخشی از وظیفه ما این است که با این کشورها کار کنیم و بگوئیم که خوب چطور می‌توانیم توانمندی‌های دفاعی شما را علیه تهدیدات خارجی تقویت کنیم، و اینکه در عین حال چطور می‌توانیم نظام سیاسی در این کشورها را تقویت کنیم، به نحوی که جوان سنی احساس کند که آن‌ها (غیر از داعش) گزینه دیگری هم برای انتخاب دارند.

------------------------------------------

رضا محمدمراد