جهانی شدن شهرسفال لالجین : فرصت ها ، چالش ها+فیلم

یکی از مسائل مهمی که چندین سال است کشور ما را درگیر خود کرده مسئله اقتصادی است.موضوعی که دشمنان ما را ترغیب کرده تا به هر وسیله و بهانه ای کشور ما را مورد تهدید قرار دهند.همین موضوع موجب شد تا رهبر معظم انقلاب چند سال متوالی نامگذاری سال را به موضوع اقتصاد اختصاص دهند.در این میان هرگونه اقدامی که برای ایجاد اشتغال و تولید بومی و ملی صورت گیرد در راستای عزت و اقتدار ملی به شمار می رود.

اردیبهشت سال 95 رخداد مهمی دراستان همدان به وقوع پیوست وآن اعلام شهر لالجین با قدمتی700 ساله به عنوان شهر جهانی سفال بود.

جهانی شدن شهر سفال لالجین نوید بخش تحولی بزرگ در این شهر بود و بسیاری از امیدها را در این شهر و استان دو چندان کرد.

این رویداد مهم می تواند فرصت های زیادی را پیش روی توسعه شهرلالجین و استان بگشاید که افزایش صادرات سفال و به تبع آن صنایع دستی از جمله مهم ترین فرصت های پیش روی انتخاب لالجین به عنوان شهر جهانی سفال است.

مدیرکل میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری استان همدان در این زمینه معتقد است : کسب عنوان شهر جهانی سفال برای لالجین و تبدیل شدن آن به برند جهانی موجب ارتقای صادرات سفال استان شد که به دنبال آن صادرات صنایع دستی استان افزایش 34 درصدی و سفال به تنهایی افزایش 50 درصدی را در مقایسه با سال گذشته تجربه کرد.

آقای مالمیر می گوید : در سال 94 میزان صادرات سفال استان 7 هزارو 360 دلار بود که این میزان در سال 95 به 11 هزار و 660 دلار رسید که افزایش بیش از 50 درصدی را تجربه کرد.

او در عین حال معتقد است که این آمار مربوط به آمار صادرات از مبدا گمرک استان همدان است و صادرات از سایر گمرکات و خرید توسط گردشگران و صادرات فردی در این آمار لحاظ نشده است که با احتساب آنها میزان افزایش بالاتر می رود.

این مقام مسئول با اشاره به اینکه رفع تحریم ها نیز در صادرات تاثیر گذار بوده است می افزاید : تا پیش از این مقاصد صادرات ما محدودتر بود ولی اکنون تولیدات ما به بسیاری از کشورهای اروپایی و حوزه خلیج فارس صادر می شود.

یکی دیگر از مهم ترین فرصت های پیش روی این جهانی شدن ، ایجاد فرصت های شغلی جدید در منطقه است .

شهرلالجین با 18 هزار نفر جمعیت تنها شهر استان است که هیچ بیکاری در آن وجود ندارد و بیش از 5 هزار نفر در این شهر شاغلند و نه تنها مردم این شهرخود شاغلند بلکه از برخی شهرهای اطراف نیز برای کار به این شهر آمده اند. بر اساس آمار850 کارگاه سنتی و صنعتی در این شهر داریم و150 کارگاه هم به صورت خانگی فعالیت می کنند .تولیدات سفال این شهر در حدود 300 فروشگاه بزرگ و کوچک برای فروش در اختیار علاقمندان قرار می گیرد.

یکی از فرصت های دیگری که جهانی شدن سفال بر روی مردم استان و شهر لالجین گشوده است به موضوع گرشگری بازمی گردد.

پر واضح است که مطرح شدن لالجین به عنوان شهر سفال ، بسیاری از مردم ایران و سایر کشورها را به این منطقه می کشاند تا از نزدیک با جاذبه ها و جذابیت های این شهر جهانی آشنا شوند.گردشگران نیز البته جدای از خرید سوغاتیهای این شهر حتما برای یک یا چند روز در این شهر اقامت خواهند کرد که همین امر در رونق بسیاری از کسب و کارهای مرتبط با هتل داری و سکونت و تغذیه و حمل و نقل آنها و در نتیجه ارز آوری برای مردم این شهر نقش زیادی خواهد داشت.

همچنین از آنجایی که استان همدان قدمت بالایی در صنایع دستی دارد ، مطرح شدن سفال می تواند به طور غیر مستقیم موجب مطرح شدن سایر صنایع دستی استان نیز بشود.

در کنار فرصت هایی که جهانی شدن لالجین برای شهر لالجین و استان ایجاد کرده و می کند اما این شهر در راستای موقعیت جدیدی که در آن قرار گرفته است با برخی چالش ها هم روبروست .

یکی از مهم ترین چالش های موجود در مسیر تولیدات سفال شهر جهانی سفال بحث کیفیت کارهای تولیدی است.به عبارت دیگر توجه به کیفیت تولیدات سفال ضامن بقا و رونق اقتصادی این شهر است ، موضوعی که جای بحث و کار زیادی دارد. در واقع کیفیت نسبتا پایین برخی تولیدات سفال موجب شده تا برخی این موضوع را تهدیدی جدی برای رقابت سفال لالجین با سفال های مشابه داخلی و خارجی بدانند.

آقای بشیری ، صادر کننده نمونه سفال کشور در این زمینه معتقد است : مشکل اصلی ما بحث ارتقای کیفیت تولیدات است که مطابق با سلایق متفاوت و متنوع روز پیش نمی رود و هنوز کالاهایی را تولید می کنیم که بازاری برای آنها وجود ندارد.

او دادن آموزش به تولیدکنندگان سفال را یکی از راههای مناسب برای به روز کردن تولید کنندگان با سلایق و تکنیک های روز می داند و می گوید که اگر نیروهای با تجربه ما آموزش های لازم را فرا بگیرند این تجربه و علم روز می تواند تولیدات لالجین را به معنای کامل جهانی کند.

این پیشکسوت عرصه تولید سفال نداشتن تنوع تولیدات را نیز از مشکلات دیگر در عرصه تولید سفال می داند و می گوید ما چون فقط از خاک رس در تولی سفال استفاده می کنیم لذا نمی توانیم تولیدات متنوعی را داشته باشیم در حالی که محصولات مشابه خارجی چینی از خاک های متنوعی استفاده می کنند و در نتیجه تنوع محصولات را به دنبال دارد.

او معتقد است ایجاد آزمایشگاههای تخصصی سفال و طرح و رنگ در این شهر از دیگر نیازهای شهر جهانی سفال است که مطمئنا به تنوع و کیفیت تولید می انجامد.

آقای نادری یکی از پیشکسوتان موفق در عرصه سفال لالجین نیز مشکل بیمه استادکاران را از مشکلات صنف تولید سفال می داند و می گوید بیشتر استادکاران ما با 50 تا 60 سال سن هنوز بیمه نیستند که همین امر نگرانی را برای آینده شغلی آنها ایجاد کرده است..

او همچنین تمکز فعالیت ها رد قالب یک شرکت سهامی را در کنترل بازار و ساماندهی تولید و نیروی کار بسیار موثر می داند و می افزای : در ایام قدیم در لالجین شرکت سهامی داشتیم که در قالب آن تولیدکنندگان در تولید هماهنگ عمل می کردند و تولیدکنندگان در تعداد و در کیفیت با شرکت هماهنگ بودند و بر اساس سفارش کار می کردند و شرکت هم تولیدکنندگان را بیمه می کرد.

این تولید کننده می گوید : ما پیش از این با فروشنده کاری نداشتیم بلکه شرکت فعالیت های ما را هماهنگ می کرد و سفارش را گرفته و به ما می داد و ما هم تولیدات را در اختیار شرکت قرار می دادیم.

ورود و عرضه کالاهای خارجی از چین و هند نیز از جمله چالش هایی است که سفال لالجین را تهدید می کند.

بی توجهی به واردات سفال و عرضه آنها در شهر جهانی لالجین نه تنها زیبنده شهر جهانی سفال نیست بلکه خود می تواند از نمرات منفی باشد که شورای جهانی صنایع دستی برای لالجین منظور کند و همین امر مطمئنا در ارزیابی عملکرد سالانه این شورا تاثیر منفی خواهد داشت که باید چاره ای برای آن اندیشیده شود.

البته با توجه به مشکلاتی که در این حوزه وجود دارد استاندار همدان در قرارگاه اقتصاد دستور داد که حداکثر تا پایان خرداد 96 فروشگاههای لالجین تولیدات خارجی خود را که بیشتر از نوع سرامیک است جمع آوری کنند که امیدواریم این مهم هر چه زودتر به ثمر بنشیند.

لازم به ذکر است که مسئولان کشوری هم باید جلوی واردات اینگونه محصولات را از مبادی ورودی بگیرند چرا که به گفته برخی تولیدکنندگان متاسفانه این محصولات از طریق مبادی رسمی وارد کشور می شوند.

آقای خوشرو ، از دیگر تولید کنندگان پیشکسوت نیز زیرساخت های لازم برای ماندگار کردن گردشگران را در لالجین از دیگر مشکلات جهانی شدن شهر سفال می داند و می گوید : فروشگاه زیاد داریم اما اقامتگاه ، هتل و مراکز تفریحی نداریم که این کمبودها ماندگاری گردشگران را در لالجین به حداقل می رساند که همین امر هم در درآمدزایی این شهر تاثیر زیادی دارد.

در پایان باید خاطرنشان کرد جهانی شدن شهر لالجین به معنای جهانی ماندن لالجین نیست و شاخص‌ها برای جهانی ماندن لالجین مشخص‌شده و استان باید سالانه گزارش عملکرد خود را در رعایت شاخص‌ها ارائه دهد .

امیدواریم مردم و مسئولان استان با برطرف کردن مشکلات پیش رو از این فرصت به دست آمده نهایت استفاده را برای توسعه و پیشرفت استان ببرند.

تحقیق و نگارش : حسن شعبانلو