سرنوشت مبهم فرش‌های قدیمی مسجد جامع سنندج

به گزارش خبرگزاری صداوسیمامرکزکردستان مسجد دارالاحسان سنندج که به «مسجد جامع» نیز شهرت دارد در زمان حکومت فتحعلی ‌شاه قاجار احداث شده و گردشگرانی که وارد آن می‌شدند علاوه بر بازدید از این بنای تاریخی میتوانستند از فرشهای قدیمی متنوع آن نیز که زیر پای نمازگزاران گسترده شده بود دیدن کنند.

سعید نظری که اکنون سرپرست معاونت صنایع دستی کردستان است سال 88 به عنوان کارشناس میراث فرهنگی فرشهای قدیمی مسجد جامع را کارشناسی می کند.

او میگوید: این فرش‌های قدیمی وقیمتی بین ستون‌های پر پیچ و خم مسجد، بیشترشان لاکی و قرمزرنگ بودند و طرح‌های انتزاعی داشتند.

نظری گفت:یکی از فرش ها، پرگل، با نقش‌هایی از بته و دیگری طرحی حیوانی و انسانی داشت.

وجود فرش‌های پهن شده در مسجد جامع سنندج به گونه ای بود که گویی وارد موزه‌ای از فرش شده‌اید؛ موزه‌ای که البته امروز خبری از اشیاء آن یعنی فرش‌هایش نیست.

نظری گفت: بعد از این بازدید به اداره اوقاف که مالکیت این مسجد را دارد، نامه‌ نوشتم و درخواست کردم با توجه به این‌که برخی از فرش‌های موجود در مسجد قدمت صد ساله دارد و نمادی از فرهنگ استان کردستان محسوب می‌شود، آنها را حفظ کنند و از طرفی چون گردشگران داخلی و خارجی از این مسجد دیدن می‌کنند و می‌توانند روی این فرش‌ها راه بروند به نوعی آنجا به موزه زنده فرش تبدیل شود، اما تاکنون هیچ پاسخی از اوقاف دریافت نکردم.

وی افزود:هنوز یک سال از ارسال نامه من به اوقاف نگذشته بود که بیشتر فرش‌های قدیمی مسجد جمع‌ شدند و کسی از سرنوشت آنها خبر ندارد.

نظری با تاکید بر این‌که متاسفانه فرش‌های قدیمی که قدمت برخی از آنها به صد سال می‌رسد، دیگر در مسجد وجود ندارند، می‌افزاید: فرش‌هایی که در مسجد وجود داشته و دارند از نقاط مختلف استان کردستان و استان‌های دیگر اهدا شده‌اند.

به گفته وی، فرش تک پود سنه، جزو گران‌ترین فرش‌های ایران است که نمونه‌هایی از آن در مسجد جامع سنندج نیز وجود داشته است. این فرش‌ها در انواع طرح‌ها از جمله واگیره‌ای (تکرار شونده)، یک چهارم، سراسری، هندسی، گردان و ذهنی بافت روستایی و نقشه‌دار موجود بودند. اندازه قالی‌ها نیز از سایز پشتی تا 12 متر بوده‌اند.

نظری گفت: به لحاظ قانونی، تخلفی در این زمینه صورت نگرفته اما به دلیل وجود خلاء قانونی نمی توان آن همه میراث ارزشمندی  که در طی سالیان متمادی جمع آوری شده بود را پیگیری کرد.

در  این میان اما اداره کل اوقاف و امورخیریه که متولی امور مساجد استان است در این زمینه اظهار بی اطلاعی کرده است.