نقدی بر یک اعتراض

به گزارش خبرنگار خبرگزاري صداوسيما؛ بندي که از رشد سه برابري عوارض خروج از کشور حکايت مي کند و در صورت تصويب ميزان اين عوارض از 75 هزار تومان فعلي به 220 هزار تومان ميرسد.
با استفاده سوء از احساسات مردم، عده اي در فضاي مجازي ميدان دار شدند و فرياد انتقاد سر دادند.
با اين عنوان ها:

• اين رقم روي مسافرت‌هاي خارجي طبقه متوسط رو به پايين و ضعيف تاثير مي گذارد.
• افزايش سرسام‌آور عوارض خروج از کشور يعني طبقه متوسط رو چه به سفر خارجي؟!
• عوارض خروج از کشور يعني نا اميدي از جذب توريست و تلاش براي سهيم‌شدن در درآمد ديگران از گردشگر ايراني.
• اگه دولت ‎عوارض خروج از کشور رو برسونه به 220 ميليون تومن راهکار خيلي خوبيه براي جلوگيري از فرار مغزها
• آقاي روحاني! ما به شما راي نداديم که عوارض خروج از کشور چندين برابر بشه.

حتی برخی این افزایش قیمت را جریمه شهروندی اطلاق کردند و اینکه دولت در صدد جلوگیری از مسافرت خارجی ایرانیان است.
این در حالی است که بر اساس آمار پارسال ۹ میلیون نفر به سفر خارجی رفتند که با در نظر گرفتن کثیرالسفر‌ها چیزی حدود ۵ میلیون نفر از ۸۲ میلیون جمعیت ایران به خارج سفر کرده اند.
حال با افزایش احتمالی نرخ عوارض خارج از کشور در بار نخست ۱۴۵ هزار تومان نسبت به امسال قرار است وجه اخذ شود، آن هم نه از فرد فرد آحاد کشور که از پنج میلیون نفری که بخشی از آن‌ها را مقامات، مسئولان، کارشناسان و ورزشکاران تشکیل می‌دهند که بالطبع هزینه خروج این افراد را دستگاه‌ها و نهاد‌های دولتی می‌پردازند.
با وجود اين طبق اعلام سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري از محل افزايش عوارض خروج از کشور درآمدي 160 ميليارد توماني به حساب متولي صنعت گردشگري کشور واريز مي شود که بايد صرف زيرساختها، ايجاد مراکز گردشگري و در نهايت باعث جذب توريسم شود.
بررسيها نشان مي دهد ترکيه، عراق، امارات، آذربايجان، ارمنستان، گرجستان، آلمان و عربستان، بيشترين مقاصد مسافران ايراني را طي سال به خود اختصاص مي دهند و اين که حدود نيمي از سفرهاي خارجي ايرانيان را زائران حج(عمره و تمتع) و عتبات عاليات تشکيل مي دهند که عوارض تعيين شده براي اين دسته نيم بها و به ازاء هر فرد 110 هزار تومان تعيين شده است.
محمدباقر نوبخت رئيس سازمان برنامه و بودجه در نخستين اظهارنظر در مواجهه با حجم بالاي انتقادات گفت:‌ سازمان ميراث فرهنگي انتظار دارد براي جذب گردشگر فرصت ايجاد کنيم، کساني که به خارج مي روند مقداري هم به زمينه هاي گردشگري کشور خودشان مي توانند کمک کنند، اين را مشارکت عمومي در زيرساختهاي گردشگريمان تلقي مي کنيم.
رحيم زارع سخنگوي کميسيون اقتصاد مجلس اولويت اول در هزينه کرد مجموع مبلغ دريافتي از محل عوارض خارج کشور را در امور توسعه زيرساختهاي گردشگري دانست و گفت: به ازاء هر گردشگري که وارد کشور مي شود 5 شغل ايجاد مي شود بنابراين با توجه به ناکافي بودن بودجه هاي سالانه تخصيصي، بايد از اين محل زمينه هاي جذب گردشگر را بيش از پيش فراهم کرد.
پرداخت عوارض خروج از کشور تنها به ايران محدود نمي شود، در برخي کشورها هم عوارض پرواز وجود دارد که البته در قيمت بليت هواپيما گنجانده مي‌شود، گاهي هم اين عوارض فقط مرز هوايي را دربر مي گيرد و البته بعضا مرزهاي آبي و زميني را هم شامل ميشود.
در اين باره محمد حسن نژاد عضو کميسيون اقتصادي مجلس مي گويد: در همه جاي دنيا عوارض دريافت مي شود، ولي آنها آن را بر قيمت فروش بليت و تا 25 درصد افزايش اخذ مي کنند، مثلا در سفر به آلمان 500 يورو هزينه تهيه بليت است که 25 درصد آن ماليات و عوارض است.
براي سالها شکل اصلي دريافت ماليات در ايران، ماليات بر درآمد بوده، حتي ماليات بر ارزش افزوده که بنا بود يک نمونه مدرن ماليات ستاني باشد عملا به همان روش ماليات بر درامد أخذ مي شود، کارشناسان افزايش عوارض خروج از کشور را تلاشي مي دانند براي پايه ريزي شکل جديدي از ماليات ستاني.
شهباز حسن پورعضو کميسيون برنامه و بودجه مجلس با اشاره به افزايش نرخ سالانه کالا و خدمات در کشور معقتد است افزايش عوارض خروج از کشور نيز در همين چارچوب منطقي و طبيعي به نظر مي رسد.
به هر روي آنچه مسلم به نظر مي رسد اين که در اين موضوع کساني که در وهله نخست سفرهاي متعدد به آنسوي مرزها دارند و از طرف ديگر تريبوني در اختيار، باعث شد مسائل مهمتر احتمال گراني بنزين، نان و حتي افزايش ماليات که مستقيم با زندگي مردم مرتبط است کمرنگ شود.
به نظر خيلي با حساب و کتاب تر از اين حرفها برخي توانستند با پايگاه هاي اجتماعي و فضاي مجازي در اختيارشان اذهان را منحرف کند.
برخي هم دانسته و بسياري هم ندانسته دست روي موضوعي گذاشته اند(عوارض) که شايد 80 درصد مردم با آن هيچ قرابتي ندارند.
بتدريج واکنش هاي منفي و دستکم خنثي در قبال پست هاي لوکس و انتقادي چند بازيگر و ورزشکار که دغدغه آنها متفاوت از درد اکثر جامعه است، شروع خواهد شد.
صاحبنظران معتقدند لايحه بودجه 97 نکات تامل برانگيزي فراتر از عوارض خروج از کشور دارد. بسنده کردن به مسائل دم دستي از اين دست، تنها شان انتقاد از تدوين کنندگان سند دخل و خرج کشور را تنزل مي دهد.
--------------------------
گزارش: عليرضا باي