استخراج ژن از اسکلت‌های باستانی

به‌ گزارش خبرگزاری صدا و سیما به نقل از روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، مسئول آزمایشگاه فرسودگی زیستی پژوهشکده حفاظت و مرمت آثار تاریخی فرهنگی گفت: پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری، بعد از ۳ سال برنامه‌ریزی و فعالیت در حوزه ژنتیک باستان و پایه‌گذاری این دانش برای پاسخ‌گویی به پرسش‌های باستان‌شناسان توانسته است نیاز به خروج ذخائر ژنتیکی از کشور را کمتر کند.

پرستو عرفان‌منش افزود: استفاده از قابلیت‌های ویژه و کاربردی علم ژنتیک، ظرفیت‌های جدیدی در عرصه کاوش‌های باستانی بوجود آورده که قادر است بخش زیادی از محدودیت‌های علوم رایج از جمله بررسی‌های مورفومتریک را مرتفع و مطالعات مرتبط با تبارشناسی از جمله رخداد‌های تکاملی، مهاجرت‌ها و سایر ویژگی‌های مرتبط با زندگی نیاکان ما را آشکار کند.

وی  ادامه داد: از علم ژنتیک در باستان‌شناسی همچنین می‌توان در زمینه تعیین هاپلوگروپ و نژاد، بیماری ها، یافتن ارتباط‌های نسبی در گور‌های خانوادگی و ... استفاده کرد.

مسئول آزمایشگاه فرسودگی زیستی پژوهشکده حفاظت و مرمت آثار تاریخی‌فرهنگی گفت: امروزه مارکر‌های مولکولی و به ویژه مارکر‌های مبتنی بر DNA به طور گسترده در بسیاری از زمینه‌ها از قبیل: نقشه‌یابی و ردیابی ژن‌ها، تعیین جنسیت، بررسی تنوع ژنتیکی یا مطالعه روابط ژنتیکی در اقوام و ملل به کار می‌روند.

عرفان‌منش افزود: روش‌های مبتنی بر DNA امروزه بهترین روشی است که برای تمایز بین موجودات نزدیک به هم استفاده می‌شود.

وی با بیان اینکه در ایران نیز در پی پیشرفت‌های چشم‌گیر در حوزه ژنتیک، از حدود ۳ سال پیش این حوزه مورد توجه قرار گرفته است، گفت: در این باره مراکز مهم و با سابقه نظیر مرکز تحقیقات ژنتیک انسانی بقیه الله اعظم (عج) به این امر مهم پرداخته‌اند تا طرح «تبارشناسی ژنتیک ایرانیان باستان» را با پژوهشکده حفاظت و مرمت به ثمر برسانند.

عرفان‌منش افزود: در این راستا، ۲ منطقه مهم باستانی که در بخشی از این طرح قرار گرفته اند شامل؛ تپه حصار دامغان و منطقه چلو بر اساس استاندارد‌های جهانی با توجه به توانمندی‌های داخلی تعیین هاپلوگروپ شده است.

مسئول آزمایشگاه فرسودگی زیستی پژوهشکده حفاظت و مرمت آثار تاریخی فرهنگی گفت: نتایج حاصل از این پژوهش‌ها در جلسات تخصصی مشترک براساس تفاهم نامه رسمی مشترک اعلام خواهد شد.

عرفان منش افزود: خوشبختانه بعد از ۳ سال برنامه‌ریزی در این بخش و برگزاری نشست‌ها، کارگاه‌ها و مطالعات و تحقیقات علمی پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری، توانسته است پایه‌گذار این دانش برای پاسخ به پرسش‌های باستان‌شناسان باشد و نیاز خروج ذخائر ژنتیکی از کشور را کمتر کند.

وی گفت: پژوهشکده حفاظت و مرمت آثار تاریخی فرهنگی به نمایندگی از پژوهشگاه میراث فرهنگی در حال برنامه‌ریزی و ایجاد چشم‌اندازی‌هایی روشن براساس توانمندی‌های داخلی است و در این راه طولانی از تمام نیرو‌ها و متخصصان در این حوزه دعوت به همکاری می‌کند.