ترامپ هم در پی حفظ برجام است

استیون منوچین وزیر خزانه داری آمریکا روز چهارشنبه گفت واشنگتن ممکن است تحریم های «بسیار شدیدی» علیه ایران وضع کند. منوچین در جلسه استماع کمیته فرعی تخصیص بودجه مجلس نمایندگان گفت: «تحریم های اولیه و ثانویه» علیه ایران وضع خواهد شد؛ وی گفت انتظار دارد این تحریم ها تأثیر «بسیار شدیدی» بر اقتصاد کشور بگذارد.
هنوز مشخص نیست آیا منوچین به دور جدیدی از تحریم ها اشاره می کند یا منظورش بازگشت تحریم های قبلی است که به عنوان بخشی از توافق هسته ای به حالت تعلیق درآمده اند.
اما آنچه قابل تامل است این بخش از اظهارات وی است: "تصمیم دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا به عدم تمدید کاهش تحریم های ایران در روز 12 ماه مه لزوما به معنای خروج آمریکا از توافق هسته ای نیست".
این اظهارات بدین معنا است که دولت ترامپ قصد ندارد باعث فروپاشی برجام شود و در این صورت تحریم های جدید - هر چه باشد - باید به گونه ای باشد که تهران احساس نکند نقض برجام شده یا حفظ برجام برای اش منفعتی ندارد.
22 اردیبهشت (12 مه) زمانی است که ترامپ مجددا باید معافیت از تحریم ها را تمدید و پایبندی ایران به حفظ توافق را تایید کند. کارشناسان هسته ای می گویند اگر ترامپ معافیت از این تحریم ها را در ماه مه تمدید نکند، عملا این توافق را نابود کرده است. اما ظاهرا پیامدهای خطیر فروپاشی برجام سبب شده سیاست دولت ترامپ نیز مانند اروپایی ها «فشار بر ایران بدون لطمه دیدن برجام» باشد.
منوچین همچنین گفت دولت ترامپ در حال گفتگو با متحدان خود است و "هیچ کاری را به صورت فوری انجام نمی دهد". در جلسه استماع کمیته فرعی تخصیص بودجه مجلس نمایندگان، دیوید پرایس نماینده حزب دمکرات به منوچین گفت: «آیا شما می گویید عدم تمدید معافیت از تحریم ها در حکم بیرون کشیدن از این توافق نیست؟ این توافق همه اش درباره برداشتن تحریم هاست.» منوچین این سوال را مستقیما پاسخ نگفت. وی همچنین از گمانه زنی درباره کاری که ترامپ ممکن است بکند خودداری کرد و به کرات تاکید کرد نمی تواند به صورت علنی درباره این مساله صحبت کند.
اما چه چیز باعث شده ترامپ هم نتواند به وعده خود در زمینه نادیده گرفتن برجام عمل کند؟
وندی شرمن، مذاکره کننده ارشد آمریکا در مذاکرات برجام، درباره پیامد های شکست برجام به مطالبی اشاره می کند که قابل تامل است. وی - در مقاله ای که در پایگاه اینترنتی روزنامه نیویورک تایمز منتشر شد - با اشاره به تصمیم احتمالی دونالد ترامپ رئیس جمهور این کشور برای بر هم زدن توافق هسته ای ایران نوشت: این تصمیم به هیچ وجه موجب تقویت آمریکا نخواهد شد، و پیامدهای ویرانگری به دنبال خواهد داشت. شرمن در ادامه افزود: بنا بر عقیده عموم، ایران همچنان از این توافق تبعیت می کند، متعهد شده است هرگز به سلاح هسته ای دست نیابد، و خود را معرض نظارت و راستی آزمایی سختگیرانه قرار داده است. با این حال، به نظر می رسد ترامپ مصمم است این توافق را بر هم زند.
وی افزود: "اگر ترامپ معافیت از تحریم ها را در 22 اردیبهشت ماه تمدید و پایبندی ایران به حفظ توافق را تایید نکند، پیامدهای وخیمی بروز خواهد شد. بیش و پیش از همه، به احتمال زیاد ایران بدون هیچ گونه خویشتنداری و ملاحظه ای، به سرعت به سوی غنی سازی اورانیوم حرکت خواهد کرد." به گفته وی "فراتر از این چشم انداز هولناک، تصمیم (ترامپ) برای بر هم زدن توافق هسته ای ایران، روابط آمریکا و اروپا را بیش از پیش در معرض خطر قرار خواهد داد. اقدام ترامپ به بر هم زدن توافق هسته ای برای روابط آمریکا با دیگر کشورهای جهان نیز چندان خوب نخواهد بود... بر هم زدن توافق هسته ای ایران همچنین ضربه ای زودهنگام بر مذاکرات هسته ای آینده با کره شمالی وارد خواهد کرد... در نهایت، اگر کاخ سفید توافق هسته ای ایران را پاره کند، چیزی را نصیب آمریکا خواهد کرد که کمتر از همه به آن نیاز دارد، یعنی انزوای بین المللی."

------------------------------------------
عبدالرضا خلیلی
­