فضای مجازی؛ فرصت و تهدید

به گزارش خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما، محمد رضا عرب بافرانی با حضور در برنامه گفتگوی ویژه خبری سه شنبه شب شبکه دو سیما با اشاره به اینکه با انفجار فضای مجازی مواجهیم، افزود: بر اساس پژوهش های علمی در افق 5 تا 10 سال آینده جهش نخست و در افق 20 تا 25 سال آینده جهش دوم را در فضای مجازی خواهیم داشت.

وی ادامه داد: محور جهش نخست، یکپارچه شدن خدمات در فضای مجازی است که از یک طرف شبکه با سرعت بالای چند گیگ بر ثانیه را داریم که به واسطه فناوری های نو ابزارهای مختلف به آن متصل هستند و از طرف دیگر فناوری های دیگر را داریم که ابزارهای مختلف با حداقل نیاز به پردازش و امکانات سخت افزاری کار ابرکامپیوتر را انجام می دهند و این شبکه به سهولت و با سرعت بالا در دسترس خواهد بود و زندگی اجتماعی افراد را بیش از پیش درگیر می کند و مانند دستیار و منشی شخص عمل خواهد کرد و هوش مصنوعی فراگیر می شود.
عرب گفت: در جهش دوم فضای مجازی که از آن به عنوان گذر تمدنی یاد می شود روندها به سمتی است که در آینده 25 تا 30 ساله هر 5 حس طبیعی بشر، شبیه سازی می شود و در این صورت از دست قوانین فیزیکی جهان مادی خلاص می شود و هر شیئی و پدیده ای را به اطلاعات تبدیل می کند و این موضوع بشر را تحت تاثیر قرار می دهد و زبان و مفهوم ملت و دولت و عرصه های سیاسی، بروکراسی و ادارات و مدارس تحت تاثیر کلی قرار می گیرد و نظام های فرهنگی، سیاسی، اقتصادی، تربیتی و آموزشی دستخوش تغییر خواهد شد.
این عضو هیات علمی دانشگاه افزود: هنوز فهم دقیق و درستی از فضای مجازی در کشورمان وجود ندارد به همین علت سردرگم هستیم و قرارگاه مدیریت فضای مجازی کشور نقشه ای ندارد.
عرب با بیان اینکه فضای مجازی در دستور کار نیست،ادامه داد: عده ای فضای مجازی را فرصت و عده ای آن را تهدید می دانند.
وی اضافه کرد: شورای عالی فضای مجازی متناسب با تحولات این حوزه اگر در هر ساعت هم جلسه تشکیل دهد باز هم کم است.
عرب گفت: فضای مجازی فقط مربوط به وزارت ارتباطات نیست و دیگر دستگاه ها و قوا هم باید در این حوزه ورود کنند.
وی با بیان اینکه باید برای فضای مجازی قانون داشته باشیم، افزود: در کنار لایه هایی مانند زیرساختی، ابزار، محتوا، لایه نظامات اجتماعی حاکم بر فضای مجازی وجود دارد که باید به آن پرداخت و آن را طراحی کرد اما مغفول است و نهادهای طراح در این حوزه نداریم.
این کارشناس فضای مجازی اضافه کرد: باید ابزار بومی و تحت حاکمیت خودمان داشته باشیم.

احمدرضا متین فر یکی دیگر از کارشناس فضای مجازی نیز با حضور در این برنامه با اشاره به اینکه فضای مجازی توانایی تحمیل رفتار را دارد، گفت: این فضا برای آزاد شدن انباشتی از انرژی های درونی توانایی تخلیه روحی دارد که در فضای واقعی امکان انجام آن وجود ندارد و فضای مجازی همه خلاءهای فضای حقیقی را می تواند پر کند.
وی ادامه داد: کاربر باید اثرات مثبت فضای مجازی را به نفع خود به کار بگیرد و با اثرات منفی آن مقابله کند.
متین فر افزود:کاربر آینده باید کنش فعال و آگاه داشته باشد و گزینشگر باشد و از رسانه و فضای مجازی در راستای رشد، تعالی و ارتقای خود استفاده کند.
این عضو هیات علمی دانشگاه اضافه کرد: مهمترین، دقیق ترین، نهاد خانواده است و خصلت های ارزشی و نظام باور فرد در آن شکل می گیرد و باید برای مواجه شدن با فضاهای جدید آماده باشیم اما با فضای مجازی نهاد مقدس خانواده متزلزل شد.
وی افزود: بر اساس تحقیقات میدانی بر روی جوانان در سطح شهر تهران، به واسطه فضای مجازی در لایه فرهنگی، مدگرایی و مصرف گرایی افزایش یافت.
متین فر ادامه داد: بسترسازی برای تهاجم فرهنگی، نافرمانی مدنی، ایجاد محرک های قومی برای تبادلات فرهنگی غیرقابل کنترل که در شبکه های پیام رسان غیربومی دامن زده می شود از دیگر تاثیرات فضای مجازی است.
وی افزود: نمی خواهیم دور خود را دیوار بکشیم اما حق ایرانی این نیست که حکمرانی فضای مجازی دست بیگانگان باشد.
این کارشناس فضای مجازی گفت: بر اساس این پژوهش در حوزه اجتماعی ارتباط نامتعارف بین اقشار مختلف رخ داد.
وی با بیان اینکه کلینک های ترک اعتیاد اینترنت و بازی های کامپیوتری به وجود آمده است، افزود: تهدید بنیاد خانواده از دیگر مضرات کنترل نکردن فضای مجازی است که باید در این زمینه آموزش دهیم.
متین فر با اشاره به اینکه در آینده فضای مجازی در همه ساعات انسان نفوذ دارد، گفت: حاکمیت باید بپذیرد تحول فناورانه بزرگ و مهم در حال وقوع است و باید در دستور کار نظام قرار بگیرد.
وی افزود: باید باور داشته باشیم که باید برنامه ریزی کنیم تا تبعات این تغییر و تحولات را به نفع خودمان تمام کنیم و با تبعات منفی آن مقابله کنیم.
متین فر اضافه کرد: قوانین و مقررات در زمینه فضای مجازی بسیار ضعیف است و خلاء قانونی داریم.
وی گفت: شبکه ملی اطلاعات باید زودتر به سرانجام برسد و این حق شهروند ایرانی است که از شبکه بومی و ملی اطلاعات استفاده کند که کدهای اخلاقی کشورش در آن رعایت شود.
این کارشناس فضای مجازی بر لزوم ارتقای سواد مجازی تاکید و اضافه کرد: این فضا هم تهدید است و هم فرصت که باید با آن فعالانه برخورد کنیم.