فرش ماشینی در پیچ و خم تولید زنده است

به گزارش خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما، بیش از ۴۰ سال از سابقه حضور فرش ماشینی در ایران می‌گذرد در چند روز اخیر حدود ۱۲۰ شرکت داخلی نقش و نگار‌هایی را که بر تارو پود فرش‌هایی که به جای دست با ماشین‌های پیشرفته و به سرعت برهم تنیده شده است، به نمایشگاهی ۴ روزه آورده بودند.

امید به آینده این صنعت در تولیدکنندگان فرش ماشینی موج می‌زد گرچه گذر از مشکلات پیش روی آن‌ها نیز سخت به نظر می‌رسد.

عضو هیئت مدیره صنایع نساجی ایران می‌گوید: از ۵۴ سال کار در کف کارخانه‌های کشور و از بومی بودن صنایع نساجی ایران که با سرمایه کم نسبت به سایر صنایع امکان تولیدات با ارزش در آن صنعت وجود دارد خرسندم، چون در صنایع نساجی از یک کیلو پنبه چند هزار تومانی می‌توان لباسی میلیونی تهیه کرد.

شیبانی می‌افزاید: صنعت نساجی ۷۰۰ هزار شغل مستقیم ایجاد کرده، اما مشکلاتی مانند تهیه قطعات ماشین آلات بخاطر مشکلات ارزی عرصه را به این صنعت تنگ کرده است.

عضو نمایندگان اتاق بازرگانی صنایع و معادن ایران می‌گوید: در این شرایط سخت دولتمردان با خرد جمعی تشکل‌ها، چاره‌ای بیاندیشند و اجازه دهند این صنعت روی ریل، درست حرکت کند.

در ابتدای دهه ۵۰ اولین فرش ماشینی تولید داخل در کارخانجات کاشان با الیاف مصنوعی بافته و روانه بازار شد و همزمان تعدادی از تجار فرش ماشینی با همین مشخصات و تا حدی مرغوب‌تر از بلژیک وارد بازار ایران کردند و ایرانیانی که تا آن زمان بر روی دست بافت‌های هنرمندان و کارگران ایرانی می‌نشستند با فرش ماشینی آشنا شدند.

در دهمین نمایشگاه بین المللی کف پوش، موکت و فرش ماشینی و صنایع وابسته ۸۸ شرکت برند فرش ماشینی و ۱۲ شرکت تولید موکت تازه‌ترین نقش و طرح خود را به معرض دید بازدیدکنندگان گذاشتند، اما هر کدام دل پری از مشکلات پیش روی این صنعت بومی داشتند.

مدیر عامل یکی از تولید کنندگان صاحب نام این صنعت می‌گوید: بی ثباتی اقتصادی یکی از مشکلات تولید کنندگان فرش ماشینی است و اگر مواد اولیه و ثبات ارزی درستی داشته باشیم بهترین کالا را می‌توانیم تولید و با رقبای سرسخت خود رقابت کنیم.

منزوی زاده تاکید می‌کند: در شرایط فعلی هم فرش‌هایی با بهترین کیفت تولید می‌کنیم و حتی صادرات فرش را هم افزایش دادیم، اما از دولتمردان می‌خواهیم در تصمیم گیری‌های خود دیدگاه‌های بخش خصوصی را در نظر بگیرند و با آن‌ها مشورت کنند تا بتوانیم به فعالیت خود در این صنعت ادامه دهیم.

گرچه در همین اوضاع نابسامان ارز نیز به گفته مدیر کل دفتر نساجی و پوشاک وزارت صنعت، معدن و تجارت صادرات فرش در چهار ماهه نخست امسال نسبت به پارسال ۶۰ درصد افزایش داشته و از ۹۷ میلیون دلار به ۱۵۲ میلیون دلار رسیده است.

افسانه محرابی می‌گوید: ایران هفتمین صادر کننده فرش ماشینی دنیاست و پارسال ۳۸۰ میلیون دلار صادرات داشتیم و امیدواریم امسال این رقم به حدود ۵۰۰ میلیون دلار برسد.

هم اکنون ۹۹۶ واحد تولیدی فعال در زمینه فرش ماشینی در کشور داریم که ۸۶۵ واحد آن در شهر‌های آران، بیدگل و کاشان به عنوان قطب اصلی تولید فرش ماشینی قرار دارد، البته استان‌های یزد، مازندران، خراسان رضوی و آذربایجان غربی نیز در رتبه‌های بعدی قرار گرفتند.

مدیر عامل یک شرکت دیگر می‌گوید: حمل و نقل فرش به کشور‌های دیگر به روابط بین دو کشور بستگی دارد و به نظر می‌رسد قرارداد‌های بین کشور‌ها در این زمینه باید اصلاح تا هزینه‌ها کاهش و امکان رقابت فراهم شود.

مصطفی الوان کاریان معتقد است بیمه حمل و نقل تامین مالی و قرارداد‌های LC و مشکلات تبادل پول باعث شده هزینه‌ها افزایش یابد و حتی گاهی بازار‌های صادراتی دائم نداشته باشیم.

وی می‌افزاید: ۴۰ درصد تولیدات این شرکت به ۷۰ کشور جهان صادر می‌شود و حتی در برخی کشور‌ها نمایندگی نیز داریم و ۶۰ درصد دیگر در داخل به فروش می‌رسد.

مدیر فروش یک شرکت نیز می‌گوید: کمبود مواد اولیه و نوسانات قیمت ارز بر مقدار تولید این شرکت تاثیر گذاشته و قدرت خرید مردم را پایین آورده است.

بی طرف می‌افزاید: این مشکلات در قیمت‌های عمده فروشی و خرده فروشی نسبت به پارسال تاثیر زیادی داشته است.

این سوال که چرا کارخانجات تولید فرش ماشینی با ظرفیت کامل تولید نمی‌کنند جای تامل دارد آیا مشکلات ذکر شده تولید کنندگان موجب شده؟ یا بخاطر گرانی این فرش‌ها اقبال مردم برای خرید کم شده است.

معاون وزیر صنعت معدن و تجارت می‌افزاید: ظرفیت تولید سالانه فرش ماشینی ۱۲۰ میلیون متر مربع است، اما حدود ۸۰ میلیون متر مربع تولید می‌شود که ۵۰ میلیون متر مربع آن در داخل استفاده و تنها ۳۰ میلیون متر مربع دیگر را صادر می‌کنیم.

عباس قبادی می‌افزاید: فرش ماشینی ایران در دنیا حرف‌ها برای گفتن دارد و یکی از صنایع ارز آور است و می‌تواند برای جمعیت زیادی اشتغال ایجاد کند.

توجه بیشتر دولت به صنعت فرش ماشینی با کاهش دموکراسی اداری، تخصیص ارز مورد نیاز برای واردات مواد اولیه و هموار شدن جاده صادرات موجب می‌شود هم جمعیت بیشتری از جوانان جویای کار را مشغول کند و هم ارزش هنر زیبای طراحی و نقشه فرش ایرانی که گویای فرهنگ و اصالت‌های ما است به دوستداران هنر در ایران و جهان بشناساند.

دهمین نمایشگاه بین المللی فرش ماشینی امروز به پایان رسید و همه تولید کنندگان این صنعت دوباره برای دست و پنجه نرم کردن با مشکلات و پیدا کردن روزنه‌ای برای ادامه حیات فرش ماشینی روانه شهر و دیار خود می‌شوند، اما چشم امید آن‌ها به تصمیمات تصمیم گیران دوخته شده است.

گزارش از مرزبند