روزی برای کودکان

به گزارش خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما، کشورهای جهان روزهای کودک مختلفی برای خود دارند؛ اما روزجهانی کودک را خود بچه‌ها به وجود آورده‌اند.

در سال ۱۹۸۶ در چنین روزی ۲ تن ازدانش‌آموزان ۹ ساله مدرسه آتاتوری در نیویورک با نگارش نامه‌ای از همه بچه‌های دنیا خواستند که با هم روزی را به صلح اختصاص دهند.
 در دنیای کنونی، موضوع کودک و تربیت و پرورش صحیح او، از اساسی‌ترین مسائل اجتماعی و از به مناسبت روز جهانی کودکارکان مهم سعادت بشری است؛ از این رو دانشمندان، از نظر روانی و تربیتی، درباره کودک مطالعات و تحقیقات وسیع و ژرفی انجام داده و کتاب‌های زیادی نگاشته اند. هم چنین کشور‌های بزرگ به منظور پرورش درست و صحیح جسم و جان کودکان، سازمان‌های گسترده‌ای را به وجود آورده و کودکان را از هرجهت تحت مراقبت‌های علمی و عملی قرار داده اند، ولی دین مبین اسلام، از چهارده قرن پیش و در روزگاری که بشر در جهل و نادانی به سرمی برد، توجه فراوانی به این مساله کرده که نمونه عملی آن را در رفتار پیامبر بزرگ اسلام با کودکان می‌توان مشاهده کرد.

انسان، تشنه محبت است و این تشنگی، به دلیل وابستگی بیش‌تر کودکان به والدین، در آن‌ها شدیدتر است. توجه به بُعد عاطفی کودک، بسیار مهم است و این اهمیت، در رفتار و گفتار پیشوایان دینی ما به خوبی مشاهده می‌شود.

امام صادق (ع) فرمودند: «خداوند بنده اش را به واسطه شدت محبتی که نسبت به فرزندش دارد، مورد مرحمت قرار می‌دهد». همچنین پیامبر عزیزمان فرمودند: «کسی که به کودکان مهربانی و به بزرگسالان احترام نکند، از ما نیست».

هم چنین آن حضرت می‌فرمایند: «کودکان را دوست بدارید و به آن‌ها محبت کنید و هرگاه به آن‌ها وعده دادید، به وعده خود وفا کنید، زیرا آن‌ها شما را روزی رسان خود می‌دانند».

الگودهی، از بهترین وسائل مؤثّر در تربیت اخلاقی و روانی و اجتماعی کودک است. در نظر کودک، مربی نمونه برتر و الگوی شایسته‌ای است که کودک از رفتار و اخلاق او، دانسته یا ندانسته، پیروی می‌کند.

بر این اساس، پدر و مادران که نخستین مربیان کودک هستند، مسئولیت دشواری برعهده دارند؛ مسئولیتی که باعث رشد و شکوفایی فضایل اخلاقی خود آن‌ها و به دنبال آن کودکان آن‌ها می‌شود.

درمقدمه کنوانسیون حقوق کودک آمده است: (کودک باید در فضایی سرشار از خوشبختی و محبت و تفاهم بزرگ شود)

با این شعار و با ارزشی که ما ایرانی‌ها برای خانه و افراد خانواده قائلیم ارزش این عضو خانواده کاملاً مشخص می‌شود و باید به این عضو توجه ویژه کرد، عضوی که اگر چه امروز کودک است و معصوم، اما فردا بزرگ است و مسئول و خود تربیت کننده نسلی جدید، نسلی که روز به روز مسیرش عوض می‌شود.

کودکی که امروز ریشه خانوادگی اصیل دارد بین دو تضاد گرفتار است، یک سو، ته مانده ارزش‌های نیک قدیمی و از سوی دیگر گرایش‌های مد امروزی، گرایش‌های تمدن ماشینی شدن. او نمی‌داند چه کند، ما باید حامی اش باشیم، او، چون موم در دست ماست، خمیر وجودش با ما شکل می‌گیرد بیائید او را همراه با اصول صحیح دینی و عرفی تربیت کنیم و چگونه زندگی کردن را به او بیاموزیم.

از امام سجاد روایت شده است: و، اما حق فرزند تو این است که بدانی او از تو و پیوسته به تو در خیر و شر امر دنیاست و تو مسئول او از لحاظ نیک ادب کردن و راهنمایی به پروردگارش و کمک به طاعت او هستی. پس عمل تو درباره او، عمل کسی باشد که می‌داند در احسان به او پاداش و در مسامحه و بدی نسبت به او کیفر می‌بیند.

اسلام حتی به والدین اجازه کتک زدن کودکان را نداده است. امام علی (ع) می‌فرماید: حتی برای ادب کردن فرزندت نیز او را نزن بلکه با او قهر کن و مراقب باش که زمان قهر طول نکشد.

رسول اکرم (ص) به همه انسان‌ها اعلام می‌کند، همانطور که پدران و مادران، حقوقی بر فرزندان خود دارند و فرزندان در صورت ترک آن حقوق عاق می‌شوند، فرزندان نیز حقوقی بر پدر و مادر دارند که «پدران و مادران در صورت رعایت نکردن آن عاق فرزندان می‌شوند». والدین مسئول تأمین تمام نیاز‌های کودک اعم از مادی و معنوی می‌باشند.

۱- نیازمندی‌های جسمانی کودک: نمو جسمانی کودک با فراهم ساختن وسایل مادی امکان پذیر است تا از این طریق نیاز‌های بدنی او اشباع شود. این رشد و نمو با تغذیه، بهداشت کافی، آب و هوا، مسکن، خواب، بازی و امثال آن، به دست می‌آید.

امام صادق (ع) می‌فرماید: باید، خصوصاً هفت سال اول زندگی کودک آزادانه به بازی و جنبش‌های بدنی صرف شود.

حضرت رسول اکرم (ص) می‌فرماید: اگر کسی دارای طفل خردسالی بود باید با او در جنبش‌های کودکانه و حالت بچه گانه همکاری و هماهنگی کند.

آموختن و پرداختن به ورزش‌های شنا، تیراندازی و سوارکاری نیز از ورزش‌های مهمی است که در احادیث بر آن‌ها تأکید شده است.
پیامبر گرامی اسلام (ص) می‌فرماید: «به شخصیت فرزندان خود ارج نهید و آداب، آیین‌ها و رفتار خویش را نیکو و درست کنید تا مشمول آمرزش خدا شوید.»

همچنین پیامبر به والدین امر کرده اند که به کودکان احترام بگذارند، زیرا بی توجهی و بی احترامی به آنان باعث بروز مشکلات عاطفی زیادی در کودکان می‌شود و در روایتی از رسول اکرم چنین آمده است: «فرزندان خود را زیاد ببوسید، زیرا با هر بوسه، برای شما مقام و مرتبتی در بهشت فراهم می‌شود که فاصله میان هر مقامی ۵۰۰ سال است.»

با توجه به مطالب گفته شده اسلام، ارزش خاصی برای تربیت انسان‌ها از سنین کودکی قائل است و به والدین سفارش می‌کند که به تمامی ابعاد وجودی کودک توجه شود.

خلاصه کلام اینکه با توجه به فرمایشات بزرگان دین، روز کودک فرصت خوبی است تا درباره رفتار خود با کودکان خویش بازنگری کنیم و اگر بدانیم شادمانی بهترین هدیه‌ای است که می‌توانیم به کودکانمان هدیه کنیم و دوران کودکی زیبایی برای آنان ترسیم کنیم هیچگاه فرصت شاد بودن را از آن‌ها نمی‌گیریم، بنابراین یادآوری روز کودک بهانه مناسبی است تا همگان با پرهیز از افراط و تفریط در برنامه ریزی برای شادی، مهارت آموزی و آموزش کودکان، تلاش کنیم که آینده درخشان ایران در گرو شکوفایی استعداد نسل آینده کشورمان خواهد بود.