ملخ؛ آزمونی برای دفاع از امنیت غذایی جامعه

به گزارش خبرگزاری صداوسیما مرکز کرمان، هجوم ملخ های صحرایی از دی سال گذشته از عربستان به سمت استان های جنوبی کشور آغاز شد، ابتدا خوزستان، بوشهر و هرمزگان را درگیر و آلوده کرد و سپس زنگ خطر را در مناطقی از جنوب کرمان، فارس و سیستان و بلوچستان به صدا درآورد. در آن زمان که مصادف با موج حمله این آفت بود، سیاست های مهار در کرمان به خوبی جواب داد و ملخ ها که فقط تا حاشیه برخی روستاهای منوجان در جنوب استان کرمان و هم مرز با استان هرمزگان پیش آمده بودند زمین گیر شدند. اما از اواخر فروردین و درست بعد از بارندگیهای کم نظیر در کشور، موج دوم حمله این آفت آغاز شد و این بار خود را به شهرستان های رودبارجنوب، ارزوئیه، جیرفت و حتی ریگان در شرق استان کرمان رسانده اند.
امیری پاک مدیر جهاد کشاورزی شهرستان ارزوئیه می گوید ملخ صحرايي یا دريايي آفتي درجه يك و بسيار خطرناك است و بومي ايران نيست. هر چند سال يكبار از كانون هاي دائمي خود كه شامل آفريقا، عربستان سعودي، هند و پاكستان است، به مناطق جنوبي ايران حمله مي كند و چون قدرت عجیبی در پرواز دارد و معمولا از روي خليج فارس عبور می کند و خود را به این سوی آبها می رساند به ملخ دريايي هم شهرت یافته است.
سهیلی از کشاورزان شهرستان رودبار جنوب می گوید، ملخ آفتی است که هر کشاورزی از آن ترس دارد. او در پنج هکتار مزرعه خود سیب زمینی کاشته و همه سرمایه خود را برای آن هزینه کرده است. اکنون بیم دارد که اگر لشکر انبوه ملخها به مزرعه اش برسند 170میلیون تومانی که سرمایه گذاری کرده است، نابود شود.
دغدغه و ترس کشاورزان جنوب کرمان بیهوده نیست؛ رضایی از کارشناسان جهاد کشاورزی استان کرمان می گوید ملخ ها جزو آفات مخرب کشاورزی هستند و در صورت هجوم انبوه، هر گیاه سبزی را در مسیر خود می خورند و نابود می کنند. این حشره چند برابر جثه کوچکش غذا می خورد و قادر است روزانه تا دویست کیلومتر پرواز کند.
هجوم دسته جات بزرگ و مخرب ملخ به تالاب جازموریان، نگرانی درباره افزیش دامنه آلودگی ناشی از آین افت را تشدید کرده است.

آقای برخوری رییس جهاد کشاورزی جنوب استان کرمان می گوید: 60هزار هکتار از زمین های جازموریان متاسفانه خیلی سریع آلوده شده و ملخ ها در انجا تخم گذاری کرده اند و ما فقط سه هزار هکتار را توانسته ایم سم پاشی کنیم. سلیمانی نسب کارشناس جهاد کشاورزی هم می گوید مرحله سخت کار ما بعد از جفت گیری است، هر ملخ 300تخم در عمق ده سانتیمتری زمین می گذارد و به علت مرطوب بودن تالاب جازموریان و شرایط زیستی مناسب، پس از مدتی کوتاه ممکن است چند میلیون ملخ به سطح زمین بیاید و این یک فاجعه است.
او می گوید اگر چه با اقدامات به موقع و پیشگیرانه هنوز ملخ به مزارع کشاورزان نرسیده و کنترل شده، اما هر لحظه امکان دارد شرایط بدتر شود.

بگفته وی بدتر نشدن شرایط به همت مسئولین و پای کار بودن کشاورزان بستگی دارد.
البته کشاورزان جنوب و شرق کرمان که از پیشینیان خود داستان های وحشتناکی درباره هجوم ملخ ها به خصوص در دهه های 20و40 شمسی شنیده اند، واقعا پای کار هستند. صدای دهها تراکتور هر روز صبح سکوت تالاب را می شکند. این تراکتورها متعلق به کشاورزانی است که از صبح تا شب به صورت خود جوش و داوطلبانه به کار سم پاشی منطقه و مبارزه با این جوندگان سبز رنگ می پردازند.
مرادعلی از کشاورزانی است که می گوید ما سالها چشم به آسمان دوخته بودیم تا این دشت های تشنه را سیراب کند، حالا که امسال به شکرانه باران فراوان غم خشکسالی را فراموش کرده بودیم، این مهمانان ناخوانده بر سرمان خراب شده اند و هر لحظه ممکن است به مزراع ما حمله ور شوند که در این صورت از خشکسالی هم برایمان بدتر است.
پسرش هم می گوید دولت به تنهایی نمی تواند جلوی این مصیبت را بگیرد، ما با وسایل شخصی خودمان آمده ایم تا جایی که ممکن است از پیشروی ملخ ها جلو گیری کنیم. او می گوید گروهی را به عنوان دیده بان محلی تشکیل داده ایم که مرتب منطقه را ردیابی و رصد می کنند تا از ملخ ها رودست نخوریم.
وسعت زیاد تالاب جازموریان و باتلاقی بودن بخش های زیادی از آن امکان تردد را به وسایل نقلیه کشاورزان نمی دهد و برای همین منظور هواپیمای سم پاش در نظر گرفته شده است اما فرودگاهی در این نزدیکی ها نیست. اکنون در قلعه گنج کار ساخت یک باند خاکی برای نشست و برخاست هواپیماهای سمپاش به سرعت در حال انجام است تا این کمبود به نوعی جبران شود.
مجید سعیدی مدیرکل دفتر مدیریت بحران استانداری کرمان است. او با بیان اینکه ۹۰۰میلیون تومان اعتبار در استان برای مقابله با هجوم ملخ‌ها اختصاص داده شده است گفت: سمپاشی هوایی کانون های تجمع ملخ ها در جنوب کرمان، از فردا چهارشنبه 11 اردیبهشت آغاز می‌شود.
وی با بیان اینکه شورای مدیریت بحران پنج شهرستان جنوبی استان کرمان با محوریت مقابله با هجوم ملخ‌ها با حضور معاون سازمان حفظ نباتات کشور، یکشنبه این هفته در منوجان برگزار و اعتباراتی از منابع داخلی سازمان حفظ نباتات کشور و استان برای مقابله هجوم ملخ‌ها در جنوب استان اختصاص داده شد افزود: یک باند اضطراری پرواز در منطقه زهکلوت آماده شده است و باند منطقه جازموریان هم تا چهار روز آینده آماده می‌شود. بگفته وی سازمان جهادکشاورزی جنوب استان کرمان ۱۰دستگاه‌ وانت مجهز به سیستم سمپاش "یو.ال.وی" آماده کرده و خودروهای شاسی بلند و کمک‌دار هم از دیگر دستگاه‌ها برای کمک به مقابله بهتر با ملخ‌های صحرایی تامین شده است.
سعیدی مدیر جهاد کشاورزی رودبار جنوب از تشکیل شبکه های آمادگاهی و مراقبت برای مقابله با حشره مزاحم با همکاری اهالی خبر می دهد و می گوید آموزش های لازم به کشاورزان داده شده تا بتوانند به هر طریق ممکن در کنار دولت به حل مشکل کمک کنند.
جنوب استان کرمان از مناطق مهم در تولید انواع محصولات کشاورزی است. کشاورزان این منطقه با تولید سالیانه بیش از چهار و نیم میلیون تن انواع محصولات نقش مهمی در تامین مواد غذایی کشور دارند. حالا اگر چه به قول شاهمراد کشاورز 85ساله ریگانی هجوم ملخ به استان کرمان بی سابقه نیست و حدود 70سال پیش چنین اتفاقی در شرق استان روی داد و ملخ ها آمدند و خوردند و رفتند و پس از ان قحطی گریبانگبر مردم شد، اما در شرایط کنونی و فراوانی ابزارهای روز می توان تا بخش زیادی از خسارت های ناشی از این آفت جلوگیری کرد. آفتی که اگر در مقابله با آن کوتاهی شود امنیت غذایی کشور با تهدیدی جدی روبرو می شود.