آیا تلاش‌های اروپایی امیدوارکننده است؟

گفته می‌شود دور تازه تلاش های دیپلماتیک برای کاهش تنش ها بین ایران و آمریکا آغاز شده است.
آنچه این دیدگاه را تقویت می‌کند صدور بیانیه مقامات اروپایی و درخواست آنها برای از سرگیری گفتگو بین همه طرف ها است.
فرانسه, آلمان و انگلیس با صدور بیانیه ای مشترک اعلام کردند: "ما در ارتباط با تصمیم ایران برای ذخیره و غنی سازی اورانیوم فراتر از محدودیت های تعیین شده به شدت نگرانیم." آنها در عین حال اعلام کردند: "ما بر این باوریم که زمان آن فرا رسیده است تا به صورتی مناسب واکنش نشان دهیم و در پی یافتن راه هایی برای متوقف کردن روند تشدید تنش ها و از سر گرفتن گفتگوها باشیم. خطرات به اندازه ای هستند که لازم است همه طرف های ذینفع اقدامات خود را متوقف و همه پیامدهای احتمالی اقدامات خود را بررسی کنند."
این بیانیه چند ساعت پس از انتقادهای وزیر خارجه فرانسه از ایران مطرح شد. ژان ایو لودریان ضمن بد خواندن اقدام ایران برای کاهش تعهدات برجامی، از نگرانی هایش درباره وقوع جنگ در منطقه خبر داد.
همزمان با بیانیه سه کشور اروپایی، برخی گزارش‌ها از فراهم شدن زمینه برای آزادی نفتکش گریس- یک حکایت دارد.
ظاهرا گفتگو هفته گذشته روسای جمهوری ایران و فرانسه آغاز این دور از تلاش‌ها بوده است.
ایمانوئل مکرون هفته گذشته پس از گفتگو تلفنی با رئیس جمهور ایران گفت: دو طرف توافق کردند طی هفته های آتی بتوانند راه حلی برای شرایط موجود پیدا کنند اما تاکنون سخنان بیشتری در این باره شنیده نشده است."
در بیانیه کشورهای اروپایی به تاریخ 15 ژوئیه اشاره شده است اما آنها اعلام کردند این یک ضرب الاجل نیست بلکه این اقدام نشان دهنده فوریت این موضوع و تمایلی واقعی برای تلاش و یافتن راهی به منظور شکستن این بن بست و آرام کردن اوضاع کنونی است.
با وجود این تحولات به نظر می‌رسد دیپلماسی اروپایی تغییر نکرده و در بر همان پاشنه می‌چرخد.
روزنامه لو ژورنال دو دیمانش امروز نوشت اتحاد چندانی میان اروپایی ها برای کاهش بحران ایران و آمریکا وجود ندارد.
ضمن اینکه ظاهرا اروپایی‌ها همچنان حاضر نیستند هزینه‌های ناشی از حمایت از برجام را متقبل شوند. این روزنامه با اشاره به اینکه "روسیه و چین می توانند در تلاش خود برای کاهش تنش ها بسیار متحدتر از اروپایی ها باشند" خبر داد: قرار است هایکو ماس، وزیر امور خارجه آلمان در همین راستا روز پنجشنبه با سرگئی لاوروف همتای روس خود در بن دیدار کند.
محمد جواد ظریف وزیر خارجه ایران نیز در نیویورک با اشاره به اینکه "اروپایی ها ادعای حفظ برجام را دارند" افزود: "هنوز شاهد این نبوده ایم که اروپا برای حفظ برجام حاضر به سرمایه گذاری باشد. میان اینکه برای حفظ یک توافق بین المللی اظهار علاقه و اعلام اراده کنید با اینکه آمادگی برای سرمایه گذاری داشته باشید، تفاوت جدی وجود دارد و اروپایی ها هنوز این را نشان نداده اند".
در عین حال حسن روحانی رئیس جمهور ایران گفت: "اگر تحریم ها را لغو کنند، به اعمال فشارهای اقتصادی پایان دهند و به توافق هسته ای بازگردند، برای اجرای مذاکرات با آمریکا، اکنون و در هر جایی آمادگی داریم."

­----------------------------------------------------------------
عبدالرضا خلیلی