میهمانی از سرزمین های دور

به گزارش خبرگزاری صداوسیما مرکز اراک ؛ گویی خودرو کوهها را پس می زد و در پیچ واپیچ مسیر تفرش به دنبال مقصدش بود. مسافران که ما بودیم بیش از حرکت های تند ماشین ، منتظر رسیدن و دیدن بودیم.

تعریفش را بسیار شنیده بودیم. گیاهی گرمسیری است که از سرزمین های دور قاره آمریکا و آسیا میهمان آب و هوای معتدل و کوهستانی تفرش شده است . همین که ببینم چگونه گیاه گرمسیری در این آب و هوای خنک تفرش دوام آورده برایم کافی بود.

تابلوی تفرش که خودنمایی کرد در مسیر فرعی داخل شهر شدیم ، مزرعه در حاشیه شهر بود و از کوچه پس کوچه های دلگشا عبور کردیم . صدای پرندگان در کنار صدای آب ، دیوارهای نصفه نیمه ی کاهگلی و سرسبزی رنگ باخته ی نزدیک پاییز ، حکایت دیگری از دل نشینی طبیعت تفرش داشت . از راکب موتوری در حال حرکت نشانی مزرعه آقای صابری را پرسیدم . او را می شناخت و مسیر را نشانمان داد .

درختان بلند گردو ، به استقبالمان آمد نزدیک شده بودیم . بی اختیار به یاد پروفسور حسابی افتادم . گویا آقای صابری فرزندی بود از فرزندان خلف دکتر .

مزرعه بزرگ بود در گوشه ی آن نیم هکتاری فضای گلخانه ای بود ، آقای صابری ، همچنان که به طرف گلخانه میرفتیم از اهداف و تلاش هایش گفت که از ابتدا دوست می داشته حرکتی جدید در زمینه کشاورزی انجام دهد و تقریبا خود را موفق می دانست و البته در نیمه راه .

وارد گلخانه ها شدیم . باغی از گیاه گرمسیری ، میوه های بوته مانند کدوی بسیار رسیده بود . گویا پای در جنگل های آمازون گذاشتم. میوه های لوفا به تعداد زیاد از بوته هایی بلند آویزان بودند . آقای صابری گفت : این گیاه پس از سه سال آزمون و خطا بالاخره در تفرش میوه داده و ثمر بخش شده است.

 

او کشت گلخانه ای را کلید اسرار کشت این گیاه در منطقه سردسیر تفرش می داند و می گوید : لوفا گیاهی گرمسیر است و کشت آن در مناطق خنک و سرد به مدد گلخانه ها امکان پذیر است چرا که می توان با گرم کردن گلخانه و تنظیم دمای آن مانند مناطق گرمسیر به رشد گیاه کمک کرد .

صابری با بیان اینکه این گیاه نشایی است اضافه می کند : لوفا از خانواده کدویان است که در دوره ای 9 ماهه از گل به میوه ای بزرگ و حدودا نیم متری تبدیل شده که خاصیت آنتی اکسیدانی دارد.

خانم مقدسیان که دکترای گیاهان دارویی دارد می گوید : لوفا گیاهی است که از ریشه تا ساقه و برگ و میوه دارای خاصیت های دارویی و بهداشتی است .

وی اضافه می کند : لوفا دارای ویژگی های ضد سرطانی و درمان آلزایمر است که در برخی کشورها مانند ژاپن از خاصیت های آن استفاده می شود .

دکتر مقدسیان می گوید : ویژگی دیگر این گیاه لایه برداری است که آقای صابری با همین هدف آن را کشت کرد و اکنون در زمینه بهداشتی و تولید کرم های ارگانیک اقدامات تحقیقاتی را شروع کرده است .

به تعبیر دیگر ، آقای صابری در زمینه تولید لیف های طبیعی قدم برداشته و گام های بعدی او تولید کرم و تحقیقات دارویی است .

گیاه لوفا گرچه جزو صیفی جات هم به حساب می اید، ولی به گفته کریمی کارشناس سازمان جهادکشاورزی شهرستان تفرش ، گیاهی با نیاز آبی کم است.

او می گوید : در هفته دو بار این گیاه آبیاری می شود و یک دوم صیفی جات آب نیاز دارد .

صابری کارآفرین می گوید : نیاز غذایی این گیاه مهم است و ما از طریق لوله های آبیاری تحت فشار این نیاز را به گیاه تزریق می کنیم .

این گیاه در پایان 9 ماه  رشد ، در اواسط ماه مهر تا پایان آبان می تواند برداشت شود  .

میوه های برداشت شده دارای پوستی خشک هستند که پس از کندن آن داخل میوه که تبدیل به الیاف شده برای تولید لیف استفاده می شود .

این کارآفرین با همت ، چرخه تولید و فرآوری را تکمیل کرده و میوه های رسیده و پوست گرفته را راهی بخش فرآوری کرده تا به مدد تعدادی از بانوان خیاط به هشت نوع لایه بردار تیدل شود.

خانم صابری خواهر کارآفرین تفرشی است که مدیریت کارگاه فرآوری را برعهده دارد و ما را از مزرعه راهی کارگاه می کند.

روی گشاده خانم صابری و صدای پشت سرهم چرخ های خیاطی و لبخند خیاطان ، ما را میهمان کارگاه کرد تا نشانی از رونق تولید در گوش ای دنج در تفرش به حکایت از رزق حلال باشد .

در کارگاه خانم های جوان و پر از ایده خیاطی در ردیفی پنج نفره نشسته و در حال خیاطی بودند .

در گوشه دیگر کارگاه لوفاهای پوست گرفته قرار داشتند.

لیف ها ابتدا با قیچی دو نیم شده و با دستگاه برش برقی به چندین نیم دایره ، گرد و مستطیل برش می خوردند و پس از اتو شدن به دست خیاط سپرده می شدند تا محصول نیمه نهایی در سبدهای کنارچرخ خیاطی خودنمایی کند.

به گفته خانم صابری  ، حرفه ای ترین خیاط های شهر به کار گرفته شده و کارگاه به مامنی برای خانم هایی شده که به سختی می توانستند برای خود شغل پیدا کنند .

پس از تبدیل لوفا به چند لیف ، آنها در بسته های نایلونی براق با نصب مقوایی که حاوی اطلاعات محصول بود راهی فروشگاههای زنجیره ای کشور می شود .

 

به گفته خانم صابری ارزش افزوده میوه لوفا با تبدیل به لیف 4 برابر می شود و در مسیر تولید و تبدیل حدود 5 شغل ایجاد می کند .

حالا اقای صابری در مزرعه نیم هکتاری و کارگاه کوچک فرآوری حدود 50 شغل مستقیم ایجاد کرده است .

اکنون این کارآفرین در زمینه تولید لیف طبیعی دارای جایگاهی در بازار کشور است و در تلاش برای توسعه کار است .

در مسیر بازگشت به یاد سخنان آقای کریمی کارشناس جهادکشاورزی افتادم که بسیاری از مناطق ایران را مستعد کشت این میوه گرمسیری می دانست.

او همت  این کارآفرین را ستودنی دانست و می گفت : وقتی در این منطقه خنک گیاه به ثمر می رسد پس جوانان بدون شغل با کمی همت و پشتکار و البته سرمایه ای 10 تا 20 میلیون تومانی می توانند فرصتی شغلی و اقتصادی مناسبی برای خود دست و پا کنند .

کریمی از حمایت سازمان جهادکشاورزی برای کسانی که می خواهند این گیاه را پرورش دهند هم گفت .

از تفرش خارج شدیم منتظر رسیدن به اراک بودم تا با مژدگانی به دوست بیکارم ، خلاقیت اقای صابری را در دنیای کوچک دوستیمان منتشر کنم شاید الهام بخش جوانان دیگر هم باشد .

نویسنده: زهرا نوری