امیرالمؤمنین (ع)؛ الگوی «فردسازی» و «جامعه‌سازی» در جامعه دینی

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما مرکز خراسان رضوی، آیت‌الله علم‌الهدی بامداد یکشنبه در اولین شب احیاء در حرم مطهر رضوی پس از قرائت دعای جوشن کبیر در ادامه مراسم، افزود: در کنار پیغمبر اکرم (ص)، حضرت علی (ع) مربی کاملی بود که در فردسازی، نمونه نداشت و در حوزه جامعه‌سازی، اگر چه به آن نتیجه قطعی نرسید، اما به‌عنوان یک الگوی آرمانی برای جامعه دینی معتقد به قرآن، مطرح بود.
وی به دو جریان تربیتی اشاره کرد و گفت: در مسئله فردسازی، معمولأ دو برنامه در جریان تربیت وجود دارد، یک برنامه این که بخواهیم کسی را با آموزش تربیت کنیم، واقعیت‌ها را به او تفهیم کنیم، فضائل و ملکات نفسانی و اخلاقی را برای او بشکافیم و با موعظه، پند، اندرز و بیان آموزه‌های اخلاقی او را تربیت کنیم.
آیت‌الله علم‌الهدی اضافه کرد: نوع دوم فردسازی این است که یک عنصر مربی و فردساز، افراد را جذب خود کند، به او علاقه‌مند و دلداده باشند و بر حسب عشقی که به او می‌ورزند، کاملأ تحت تأثیر او قرار بگیرند و بعد این شخص به‌صورت یک الگوی کامل، رفتار، کردار و عملیاتش مورد تأسی و پیروی دلدادگانش قرار بگیرد.

بهترین شکل تربیت، تربیت دلدادگی است
وی برای مقایسه دو جریان تربیتی، گفت: قِسم اول تربیت و فرد‌سازی، دوامی در مقابل طغیان غرایز و نفسانیات ندارد، فردی که با آموزش تربیت بشود، کسی که با موعظه، پند، اندرز و تحلیل معارف دینی و اخلاقی بخواهد پرورش پیدا کند، تربیت او تا زمانی دوام دارد که غرایز و نفسانیات او طغیان نکند، اگر طغیان کرد، اثر این آموزش از بین می‌رود.
امام جمعه مشهد افزود: اما روش دوم تربیت که یک انسان، دلداده یک مربی بشود، عاشق یک فردساز بشود و برحسب عشق و دلدادگی خودش، کردار و رفتار مقتدایش برای او به‌عنوان یک الگوی آرمانی مطرح باشد که کردار و رفتار خودش را در طریق این الگوی آرمانی بسازد، این روش موفق‌تر است.
آیت‌الله علم‌الهدی سبک تربیتی امیرالمؤمنین (ع) را خاص دانست و گفت: شخصیت و نوع فردسازی امیرالمؤمنین (ع) از نوع دوم بود.

جریان قدرت و ثروت در مقابل جامعه‌سازی اسلامی

امام جمعه مشهد با بیان اینکه مقابله‌ای که با امیرالمؤمنین (ع) شروع شد و به مظلومیت مولا انجامید، به وسیله جریان قدرت و ثروت بود، افزود: این جریان اولین برخورد را با ایشان کرد که باعث شد راه مقابله با مولا باز شود؛ یک عده افراد ضدانقلاب و ضدولایت که عناصر ترد شده پیغمبر بودند، فرصت پیدا کردند با مولا بجنگند و جنگ صفین و جنگ جمل را علیه ایشان ایجاد کردند.

نماینده، ولی فقیه در خراسان رضوی با بیان این‌که وقتی جریان قدرت و ثروت، قدرت خود را با جامعه‌سازی امیرالمؤمنین (ع) در خطر دید، در مقابل این جامعه‌سازی ایستاد، گفت: آن کس که این ضربت را بر فرق امیرالمؤمنین (ع) می‌زند، یک حافظ و قاری قرآن است؛ کار اسلام به جایی می‌رسد که قاری قرآن می‌شود علی‌کُش، جریان قدرت و ثروت سبب شد حافظ قرآن علی‌کُش شود و این جریان به وجود بیاید.

عبرت تاریخی تسلط جریان قدرت و ثروت بر جامعه
امام جمعه مشهد اضافه کرد: این مسائل برای امروز ما یک عبرت هست، باید توجه کنیم که اگر بناشد در جامعه ما، جریان قدرت و ثروت کاملأ بر اوضاع مسلط شد، بر سر ما همان می‌آید که بر سر شیعیان امیرالمؤمنین (ع) آمد؛ اگر جریان قدرت و ثروت بخواهد زمام نظام ما را به دست بگیرد و منشأ تصمیم‌گیری‌ها بشود، همان سرنوشت سراغ ما می‌آید.