نقش مهم همکاران ماما در نظام سلامت + فیلم

به گزارش خبرنگار سلامت گروه علمی فرهنگی هنری خبرگزاری صدا و سیما ،  دکتر سعید نمکی در پیام تصویری به مناسبت روز جهانی ماما، افزود: در سال‌های بعد انقلاب برای اصلاح شاخص‌های سلامت بویژه مرگ زنان در هر ۱۰۰ هزار بارداری و مرگ نوزادان به ازادی هر ۱۰۰ تولد زنده و مرگ و میر کودکان زیر یکسال به ازای هر ۱۰۰۰ تولد زنده، نقش بسیار مهمی ابفا کردند و در نظام شبکه سلامت با ارتقای سواد بهداشتی زنان هم در سلامت خود آن‌ها کوشیدند و هم با افزایش سواد بهداشتی در زنان، ارتقای سلامت کودکان محقق شد.

ویدئو را ببینید :

ماما‌ها رکن پراهمیت نظام سلامت در ارتقای تندرستی

وزیر بهداشت افزود: امروز انتظار داریم ماما‌ها به عنوان یکی از کلیدی‌ترین عناصر نظام سلامت برای توسعه طرح "هر خانه یک پایگاه سلامت" و انتقال دانش‌ها برای پیشگیری اولیه و درمان در منزل و بازتوانی ها، به سفیران سلامت که زنان خانواده هستند، در کنار ما باشند.
دکتر سعید نمکی ضمن تبریک روز ماما، گفت: در ابتدا به روح پاک شهدای سلامت به خصوص همکاران ماما که در بحران کووید ۱۹ و در راه خدمت رسانی به مردم، جانشان را نثار کردند، درود میفرستم.
وی افزود: ماما‌ها در سرزمین ما نقش بسیار مهمی در تامین، حفظ و ارتقای تندرستی مردم به خصوص زنان و کودکان به عنوان دو گروه آسیب پذیر داشتند. در سال‌های بعد از انقلاب برای اصلاح شاخص MMR یا مرگ زنان در هر ۱۰۰ هزار بارداری و زایمان و همچنین NMR یا مرگ نوزادان به ازای هر ۱۰۰۰ تولد زنده و حتی IMR یا مرگ و میر کودکان زیر یک سال به ازای هر ۱۰۰۰ تولد زنده، نقش مهمی ایفا کردند.
وزیر بهداشت ادامه داد: ماما‌ها در تمام سال‌های پس از انقلاب در نظام شبکه بهداشتی درمانی کشور با ارتقای سواد بهداشتی زنان، سبب شدند تا این افزایش سواد علاوه بر افزایش سطح سلامت در خود زنان، به عنوان یک عامل بسیار موثر در ارتقای تندرستی دیگر گروه آسیب پذیر یعنی کودکان، نقش بسیار مهمی ایفا کند.

نقش پررنگ ماما‌ها در افزایش سطح سواد سلامت زنان

وی گفت: ماما‌ها توانستند با آموزش مداوم تغذیه به زن باردار هم در سلامت او و هم در سلامت جنین اش موثر باشند. ماما‌ها با آموزش زن باردار برای شیوه درست زندگی، سبب شدند نوزادان سالم به دنیا آیند. ماما‌ها باعث شدند با آموزش مناسب تغذیه با شیر مادر، کودک از حیاتی‌ترین غذای آسمانی محروم نشود و همینطور ماما‌ها بودند که توانستند با زایمان ایمن و توسعه زایمان بهداشتی، از مرگ و میر زنان به ویژه در عامل مهمی مثل کزاز بند ناف، تاثیرگذار باشند. به خاطر دارم در زمان جوانی که مسئولیت بهداشت کشور را به عهده داشتم، یکی از گرفتاری‌های ما کزاز بند ناف بود که ماما‌های سنتی (قابله‌های قدیمی) با قیچی‌های آلوده به کزاز بند ناف قیچی می‌کردند و ما هم به اندازه کافی مامای دوره دیده در روستا‌ها نداشتیم. یکی از اقدامات من این بود که ماما‌ها و قابله‌های سنتی را آموزش دادم و کیف بهداشتی قابل استریل کردن در اختیار آن‌ها قرار دادم و با این شیوه مقدار قابل توجهی در کاهش کزاز بند ناف و مرگ و میر ناشی از آن اثر گذار بودیم.
دکتر نمکی در ادامه تاکید کرد: پس از این اتفاق، ماما‌های دوره دیده و تحصیل کرده بیشتری به مجموعه اضافه شدند و دانشگاه ها، دانشحویان بیشتری گرفتند و بهورزان که یکی از قابلیت هایشان آموزش همین شیوه‌ها بود، توانستند در تندرستی این دو گروه آسیب پذیر موثر باشند. امروز هم ماما‌ها می‌توانند یکی از اصلی‌ترین ارکان تاثیرگذار نظام سلامت باشند. امروز ماما‌ها می‌توانند با توجه به سیاست‌های کلی ابلاغی مقام معظم رهبری در رابطه با بحث جمعیت و فرزندآوری و با توجه به وسواس و اضطرابی که بزرگان نظام از کاهش رشد جمعیت دارند، در آموزش زنان و دختران جوان در رابطه با شیوه درست فرزندآوری، مراقبت‌های قبل از زایمان و افزایش سواد زنان با توجه به دگرگونی‌های زندگی مردم تاثیر گذار باشند و شیوه درست زندگی را به زنان آموزش دهند.
وزیر بهداشت اضافه کرد: فشارخون بالا، چاقی و افسردگی و بسیاری از مسائلی که امروزه می‌تواند جمعیت بزرگ زنان را متاثر کند، با کمک ماما‌ها می‌توانند مدیریت شوند.
دکتر نمکی تاکید کرد: امروز ماما‌ها می‌توانند به عنوان یکی از ابزار مهم و کارساز در مدیریت کرونا کنار ما باشند؛ همانگونه که امروز در مراکز جامع خدمات سلامت به شدت نقش آفرینی می‌کنند و به همین دلیل برخی از این عزیزان هم به شهادت رسیده اند.
وزیر بهداشت اضافه کرد: امروز انتظار داریم ماما‌ها به عنوان یکی از کلیدی‌ترین عناصر نظام سلامت برای توسعه پروژه "هر خانه یک پایگاه سلامت" و انتقال دانش‌ها برای پیشگیری اولیه و درمان در منزل و بازتوانی ها، به سفیران سلامت که زنان خانواده هستند، در کنار ما باشند. بدون تردید ماما‌ها رکن پر اهمیت نظام سلامت در ارتقای تندرستی مردم هستند و امیدواریم از این ظرفیت بی بدیل استفاده مطلوب را ببریم.

روز ماما چه روزی است ؟

پنجم ماه می‌مصادف با 15 اردیبهشت، روز جهانی ماما نامگذاری شده است. برای اولین بار در سال 1980 این روز به عنوان روز جهانی ماما پیشنهاد گردید و سپس از سال 1992 به صورت رسمی‌اعلام شد. هدف از بزرگداشت روز جهانی ماما افزایش آگاهی و تبادل اطلاعات ما بین ایشان در راستای سلامتی مادر و نوزاد است.

روز جهانی ماما

روز جهانی ماما فرصت مناسبی است برای جلب توجه هر چه بیشتر مردم و مسوولان نسبت به جایگاه و اهمیت حرفه مامایی در ارتقای سلامت خانواده و تامین سلامت جامعه و از آن رهگذر، ساختن بستری مطمئن برای ترسیم آینده‌ای روشن.
«امروز بیش از هر زمانی جهان به ماما نیاز دارد.» این شعر روز جهانی ماماست . این شعار روز جهانی ماما در سال 2009 است. این شعار مبین این است که ماما وظیفه مهمی ‌در مشاوره و آموزش بهداشت نه تنها برای زنان بلکه برای خانواده و جامعه دارد.
کار ماما باید شامل آموزش دوران بارداری، آماده کردن والدین برای پذیرش وظایف پدری و مادری بوده و به تنظیم خانواده و مراقبت‌های کودک و بعضی از موارد بیماری‌های زنان گسترش یابد. او می‌تواند در بیمارستان‌ها، درمانگاه‌ها، واحدهای بهداشتی، منازل و هر شکل دیگری از ارائه خدمات مامایی کار کند.
اما طبق نظر عموم، ماما مترادف با کلمه زایمان و مراقبت دوران بارداری است، در حالی که حیطه خدمات مامایی بسیار وسیع‌تر و از ابتدای تولد تا انتهای عمر است و ابعاد مختلف بهداشتی در زمینه بهداشت باروری، مشاوره، آموزش و آگاهی در دوران بلوغ، ازدواج، بارداری و یائسگی را شامل می‌شود.
این آموزش‌ها ضامن سلامت خانواده است. این اهداف با کمی ‌توجه و سرمایه‌گذاری قابل دستیابی است.
مامایی رشته کهنی است که از آغاز تولد بشر مفهوم پیدا کرد، اما امروز به یک حرفه و تلاش و حرکتی عالمانه، همراه با دانش امروز تبدیل شده است.
ارائه مراقبت‌های مامایی با کیفیت بالا و تلاش در بهبود مستمر آن، عامل مهمی‌در کاهش مرگ و میر مادران است.
متاسفانه این حرفه علی رغم تاکید سازمان جهانی بهداشت هر روز در کشور ما کمرنگ‌ تر می‌شود. روز جهانی ماما فرصت مناسبی است تا نگاهی دوباره به جایگاه مامایی در نظام سلامت کشور انداخته شود.
زایمان که یک تجربه حساس و مهیج برای هر خانمی‌است و با هیچ فرآیند دیگری قابل مقایسه نیست، در بعضی از خانم‌ها یک جریان طبیعی و آسان و در بعضی‌ها با مشکل انجام خواهد شد، اما در هر دو مورد نیاز به مراقبت‌های خاصی است. مادر باید قبل از بارداری، در طول دوران بارداری، هنگام زایمان و پس از زایمان زیر نظر ماما یا متخصص زنان و زایمان باشد.
همه این مراقبت‌ها برای تولدی سالم و طبیعی انجام می‌شود و همه تلاش‌ها برای سلامت مادر هنگام زایمان و سلامت نوزاد هنگام تولد است و مسوولیت این دو، یعنی سلامت مادر و نوزاد به عهده ماماست که شاید لازم باشد برای کمک به مادر یک شب تا صبح بیدار بماند و چشم بر هم نگذارد تا مادر طبیعی زایمان کند.

مامایی در ایران

قدمت رشته مامایی در ایران به شکل آموزش عالی پس از تحصیلات دبیرستان، به 80 سال قبل برمی‌گردد.
اولین آموزشگاه مامایی به نام «مدرسه قابلگی» با 10 نفر شاگرد سال 1298 در بیمارستان بانوان (زنان) سابق شهر تهران تاسیس شد. پس از گذشت 10 سال، اولین آموزشگاه عالی مامایی سال 1308 و با اعطای مدرک معادل لیسانس به عنوان یکی از شعب مدرسه طب آغاز به کار کرد.
در سال 1313 دانشگاه تهران تاسیس شد و سپس دانشکده پزشکی آن نیز افتتاح شد. چند سال بعد در سال 1319 بیمارستان زنان به دانشکده پزشکی ملحق شد. از این آموزشگاه تا سال 1331 در مجموع 462 نفر فارغ‌التحصیل شدند. از سال 1335 تا 1358 برنامه آموزشی آموزشگاه به برنامه یک و نیم ساله پرستاری و مامایی برای لیسانسیه‌های پرستاری تغییر یافت.
پس از آن به‌دنبال 3 سال تعطیلی انقلاب فرهنگی از آغاز سال 1362 با نام مدرسه عالی مامایی شروع به کار کرد و مجدد از ورودی دیپلم به تربیت کاردان و کارشناس مامایی اختصاص یافت. در سال 1365 پس از انتقال آموزش گروه‌های پزشکی از آموزش عالی به وزارت بهداشت، دانشکده‌های پرستاری و مامایی تاسیس گردید که در بهمن 68 مصوب شد و هم‌اکنون در تربیت دانشجویان کارشناسی و کارشناسی ارشد مامایی ارائه خدمت می‌کنند.