نقش موثر ید در تکامل سیستم عصبی در دوران زندگی جنین

لیلا الیاسی با اشاره به مکمل یدوفولیک در پیش و حین از بارداری اظهار کرد: انجمن جهانی تیروئید توصیه می‌کند تمام زنانی که در سن باروری بوده و تمایل به بارداری داشته باشند، نه تنها در مناطق دچار کمبود ید، بلکه در مناطق با دریافت ید کافی نیز باید روزانه ۱۵۰ میکرو گرم مکمل ید در یافت کنند. 

 

وی با اشاره به اینکه دریافت ناکافی ید در زمان بارداری ممکن است سبب بروز عوارض در مادر و اختلال تکاملی سیستم عصبی جنین و نوزاد شود، افزود: نقش ید در تکامل سیستم عصبی در دوران زندگی جنینی و نوزادی با مطالعات انجام شده در زمینه کمبود ید در زمان بارداری و بروز تاخیر رشد فیزیکی ـ عصبی، شناختی ـ رفتاری و همچنین بروز کرتینیسم (عقب ماندگی ذهنی بارز توام با درجات مختلفی از کوتاهی قد، کری و لالی و سفت و سخت شدن عضلات) در موارد کمبود شدید آن به خوبی به اثبات رسیده است.

 

الیاسی گفت:در طول ۶ ماه اول بارداری جنین بطور کامل وابسته به هورمون تیروئید مادری است، زیرا تیروئیـــد جنین تا هفته ۱۳ الی ۱۵ بارداری فعالیت هورمون سازی ندارد. 

 

کارشناس مسئول بهبود تغذیه معاونت بهداشت دانشکده علوم پزشکی ساوه افزود: زنان در دوران بارداری و شیردهی به منظور حفظ سوخت و ساز طبیعی و همچنین انتقال هورمون تیروئید و ید به جنین و نوزاد نیاز به ید بیشتری دارند و شایع‌ترین پیامد کمبود ید که در طول تکامل جنین و اوایل نوزادی بروز می‌کنند شامل سقط جنین، مرگ داخل رحمی جنین، آنومالی‌های مادرزادی و تاخیر شدید و غیر قابل برگشت فعالیت‌های مغزی می‌باشند. 

 

الیاسی گفت: پژوهشکده علوم غدد درون ریز و متابولیسم دانشکاه علوم پزشکی شهید بهشتی در سال ۱۳۹۴ اولین پژوهش را به منظور ارزیابی وضعیت دریافت ید زنان باردار جامعه ایرانی اجرا نمود تا اطلاعات لازم را در اختیار سیاست گذاران بهداشت جامعه جهت بر نامه ریزی برای تامین ید مورد نیاز این جمعیت آسیب پذیر در دوران بارداری و شیردهی قرار دهد. 

 

وی با بیان این که در  یک مطالعه مقطعی تعداد ۱۲۰۰ زن باردار از ۱۲ استان کشور انتخاب شدند، افزود: میانه غلظت یدادرار به عنوان شاخص میزان ید دریافتی و اندازه گیری هورمون‌های تیروئید در گردش خون بعنوان شاخص‌های عملکرد غده تیروئید اندازه گیری شدند. 

کارشناس مسئول بهبود تغذیه معاونت بهداشت دانشکده علوم پزشکی ساوه گفت: میانه غلظت ید ادرار زنان باردار ۸۷ میکرو گرم در لیتر بود، در صورتیکه میانه یدادرار بیش از ۱۵۰ میکروگرم در لیتر در زمان بارداری دلیل دریافت کافی ید زنان باردار است و این پژوهش نشان داد که علیرغم دریافت ید کافی جمعیت عمومی ایران، زنان باردار ایرانی دچار کمبود ید متوسط بوده و نیاز به مکمل ید در زمان بارداری دارند.

 

وی با اشاره به تاریخچه تولید یدوفولیک نیز گفت: با توجه به نتایج اولین پایش ملی ید دریافتی زنان باردار کشور که موید کمبود متوسط ید در این جمعیت هدف بود و همچنین نظر به توصیه انجمن‌های علمی دنیا لزوم مکمل یاری ید در دوران بارداری نزد زنان ایرانی احساس شد، اقدام به تولید دو فرآورده خوراکی یدوفولیک و مولتی ویتامین حاوی ۱۵۰ میکروگرم ید انجام شد.

الیاسی گفت: با هماهنگی‌های بعمل آمده با دفتر بهبود تغذیه جامعه معاونت بهداشت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مکمل یاری ید زنان باردار کشور از سال ۱۳۹۶ آغاز شد. در این برنامه به تمام زنان کشور در سن باروری از حداقل سه ماه قبل از بارداری و در تمام طول مدت بارداری و شیردهی مکمل ید تجویز شد؛ قرص‌های یدو فولیک حاوی ۱۵۰ میکرو گرم ید تا پایان سه ماه اول بارداری و کپسول‌های مولتی ویتامین حاوی ۱۵۰ میکرو گرم ید از اوایل سه ماه دوم بارداری تا پایان دوره شیردهی توصیه شد.

 

وی با اشاره به اثرات مکمل یاری زنان با ید در کشور نیز گفت: دو سال پس از گذشت مکمل یاری ید زنان باردار کشور یعنی در سال ۱۳۹۸ در دومین پژوهش انجام شده تاثیر این برنامه در میزان ید دریافتی این گروه ارزیابی شد، در این پژوهش نیز تعداد ۱۲۰۰ زن باردار از همان ۱۲ استان مطالعه اول که دست کم به مدت یک ماه، روزانه ۱۵۰ میکروگرم مکمل ید (به صورت قرص یدوفولیک یا کپسول مولتی ویتامین حاوی ۱۵۰ میکرو گرم ید) دریافت نموده بودند، برای اندازه گیری ید ادرار و تهیه نمونه خون جهت ارزیابی عملکرد غده تیروئید انتخاب شدند.

کارشناس مسئول بهبود تغذیه معاونت بهداشت دانشکده علوم پزشکی ساوه با اشاره به اینکه شیوع کلی اختلال‌های عملکرد تیروئید در جمعیت زنان باردار ایرانی در اولین پایش ملی، ۲۱ در صد بود که پس از مکمل یاری ید این میزان ۱۲ درصد را نشان می‌داد، گفت: در مجموع این پژوهش نشان داد که برنامه همگانی مکمل یاری ید در تامین ید مورد نیاز زنان باردار کشور بسیار موثر بوده و می‌تواند از بروز اختلال در رشد و نمو و تکامل سیستم اعصاب مرکزی جنین و عقب ماندگی ذهنی وی که بعلت کم کاری غده تیروئید مادر ناشی از کمبود ید که ممکن است در دوران بارداری حاصل شود جلو گیری نماید.