مگس مدیترانه‌ای مخرب‌ترین آفت کشاورزی

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، برای نخستین بار درسال۱۳۵۴ درباغ هلویی در مشهد گزارش گردید و به مرور در استانهای شمالی، یزد، تهران، اصفهان و نهایتا کرمانشاه  و شرق مازندران یافت شد.

مگس مدیترانه‌ای چیست؟
مگس مدیترانه‌ای (مگس مدیترانه‌ای مرکبات) با نام علمی  Ceratitis capitata (Wiedemann و نام مستعار Medfly یکی از مخرب‌ترین آفات حشرات جهان است. به دلیل پراکندگی وسیع آن در سراسر جهان، تکثیر بسیار سریع، توانایی آن برای تحمل آب و هوای سردتر نسبت به سایر گونه‌های مگس میوه‌های گرمسیری و طیف وسیعی از میزبانان، در بین گونه‌های مهم اقتصادی مگس میوه، رتبه نخست را دارد. لارو‌های مگس مدیترانه ای، از بسیاری از میوه‌های برگریز، نیمه گرمسیری، گرمسیری و برخی سبزیجات تغذیه و رشد می‌کنند. اگرچه ممکن است آفت اصلی مرکبات باشد، اما اغلب آفت جدی برای برخی از میوه‌های برگریز مانند هلو، گلابی و سیب است. لارو‌ها از مغز میوه‌های میزبان تغذیه می‌کنند، گاهی اوقات در داخل آن تونل می‌کنند و در نهایت کل میوه را به یک توده آبدار و غیرقابل خوردن تبدیل می‌کنند.

منشاء مگس مدیترانه‌ای
منشاء مگس مدیترانه ای، در آفریقای جنوبی است، اما در بیشتر مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری جهان یافت می‌شود. این مگس، از سال ۱۸۸۰ در سراسر منطقه مدیترانه، جنوب اروپا، خاور میانه، استرالیای غربی، آمریکای جنوبی و مرکزی و هاوایی گسترش یافت. این گونه، سریعتر و بیشتر از سایر گونه‌های مگس میوه تکثیر کرد و گسترش یافت.

آیا مگس مدیترانه‌ای برای انسان خطر دارد؟
بیماران نگران ممکن است بپرسند که آیا خوردن مگس میوه یا بقایای باقی مانده مگس میوه بر روی غذای آنها می‌تواند باعث بیماری گوارشی آنها شود. جالب است که بدانید علیرغم انزجار آورد بودن این مگس، تاکنون بیماری‌های پزشکی خاصی در ارتباط با خوردن تصادفی مگس میوه یا خوردن غذای آلوده به آن گزارش نشده است. غذا‌های فاسدشده می‌تواند به دلایل مختلف باعث بیماری افراد شود، اما نه در نتیجه تماس با مگس میوه. نگرانی‌های بهداشت عمومی می‌تواند برای بیماران، به ویژه والدین، که ممکن است نسبت به قرار گرفتن فرزندان خود در معرض حشرات کوچک نگران باشند، هشدار آور باشد. اگر بیماران بر اثر میکروارگانیسم منتقل شده توسط مگس میوه بیمار شوند، تشخیص منبع عفونت واقعاً دشوار است. با این حال، بیماری عفونی باید به تنهایی تشخیص داده شود و درمان باید به سمت میکروارگانیسم خاص باشد، و نه در راستای مگس‌های میوه.

آسیب های مگس مدیترانه ای میوه
مگس مدیترانه ای میوه، قابلیت پراکندگی بالایی در طیف گسترده ای از زیستگاه های طبیعی با تنوع دمایی متفاوت دارد. مگس مدیترانه ای، تأثیرات اقتصادی بالایی بر تولید، هزینه های کنترل و دسترسی به بازار دارد. کشور ایران هم از گزند این حشره مصون نمانده است و خساراتی در محصولات مختلف باغی وارد می شود. فقط مگس مدیترانه ای مرکبات، به تنهایی قادر است تلفات بسیار بالایی در شهرهای محل کشت مرکبات مانند خطه شمالی کشور، فارس، خوزستان، کرمان و ..به وجود آورد. مدت هاست که تلاش های فزاینده ای در راستای مقابله و کنترل این حشره در حال انجام است. اما اکثر این روش ها یا ناکارآمد است و یا با استفاده از مواد شیمیایی مضر و پرهزینه انجام پذیر است.

راه‌های کنترل و مبارزه با مگس مدیترانه‌ای چیست؟
مگس میوه مدیترانه‌ای یکی از مخرب‌ترین آفات جهان محسوب می‌شود.  این آفت بر خلاف بسیاری از گونه‌های مگس میوه، می‌تواند آب و هوای خنک تری را تحمل کند. در برخی از کشور‌های مدیترانه ای، تنها گونه‌های اولیه مرکبات رشد می‌کنند، زیرا مگس مدیترانه‌ای آنقدر سریع رشد می‌کنند که میوه‌های فصل پایانی دیگر قابل فروش نیستند. برخی از مناطق تقریباً ۱۰۰٪ آلودگی به میوه‌های هسته دار داشته اند؛ لذا تأثیرات مخرب اقتصادی برای تولیدکنندگان میوه و سبزی شامل کاهش عملکرد و کیفیت، افزایش هزینه‌های کنترل و از دست دادن بازارها، موجب گردید که در بسیاری از کشور‌ها مقرراتی در مقابله با آن وضع شود. 
کنترل نظارتی، کنترل زراعی و روشهای بهداشتی،کنترل شیمیایی، تکنیک عقیم سازی حشره، به دام انداختن فِرمون (نوع نر حشره) و  کنترل بیولوژیکی از روش های مهم در از بین بردن مگس مدیترانه ای است.