نان کامل، غذایی مناسب برای مبتلایان به دیابت

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما مرکز فارس ؛ کارشناس گروه بهبود تغذیه جامعه معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شیراز با بیان اینکه امروزه دیابت نوع دو به عنوان یک معضل جهانی، سلامت میلیون‌ها نفر را تحت تأثیر قرار داده است، مصرف نان کامل را از راهکار‌های کنترل این بیماری عنوان کرد.

ساره موزه با اشاره به نقش کلیدی انتخاب مواد غذایی درست در پیشگیری و مدیریت بیماری دیابت گفت: امروزه غلات کامل به عنوان یکی از اجزای اصلی یک رژیم غذایی سالم، به طور گسترده‌ای مورد توجه قرار گرفته است؛ چرا که مصرف نان کامل، نه تنها به تنظیم قند خون کمک می‌کند، بلکه خطر ابتلا به دیابت نوع دو را نیز به میزان قابل توجهی کاهش می‌دهد.

او با بیان اینکه غلات کامل حاوی مقادیر قابل توجهی فیبر است که اغلب در سبوس دانه یافت می‌شود، افزود: این فیبر با کند کردن سرعت تخلیه معده و حرکت غذا در دستگاه گوارش، جذب گلوکز را در روده کوچک به تأخیر می‌اندازد؛ در نتیجه، پس از مصرف غذا، افزایش ناگهانی و شدید قند خون رخ نمی‌دهد و بدن می‌تواند با ترشح تدریجی و مناسب انسولین، پاسخ بهتری به گلوکز ورودی نشان دهد؛ این فرآیند از نوسان شدید قند خون جلوگیری کرده و بار کاری پانکراس را کاهش می‌دهد.

این کارشناس تغذیه غلات کامل را منبع مهمی از مواد معدنی مانند منیزیم و کروم برشمرد که در بسیاری از واکنش‌های آنزیمی مرتبط با متابولیسم گلوکز و عملکرد انسولین عمل می‌کنند.

موزه در این زمینه توضیح داد: منیزیم در فعال سازی گیرنده‌های انسولین و انتقال سیگنال‌های داخل سلولی نقش دارد و کمبود آن می‌تواند منجر به مقاومت به انسولین و اختلال در تحمل گلوکز شود؛ همچنین کروم، حساسیت گیرنده‌های انسولین را افزایش داده و به بهبود عملکرد انسولین در انتقال گلوکز به درون سلول‌ها کمک می‌کند.

او در ادامه به شاخص گلیسمی پایین‌تر غلات کامل نسبت به غلات تصفیه شده اشاره کرد و گفت: غذا‌های با شاخص گلایسمی پایین، به آرامی هضم و جذب می‌شود و افزایش تدریجی قندخون را سبب می‌شود؛ این ویژگی به ویژه برای افراد در معرض خطر دیابت یا افراد مبتلا به پیش دیابت بسیار مفید است.

کارشناس گروه بهبود تغذیه جامعه معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شیراز اظهار کرد: یک مطالعه مروری نشان داد که مصرف منظم دست کم ۳ واحد (معادل حدود ۹۰ گرم) غلات کامل در روز، خطر ابتلا به دیابت نوع دو را تا ۳۲ درصد کاهش می‌دهد؛ این اثر محافظتی ناشی از ترکیب فیبر، مواد معدنی و سایر مواد مغذی موجود در غلات کامل است که با همکاری یکدیگر، متابولیسم گلوکز را بهبود می‌بخشند، در مقابل، مطالعه‌ای که بر روی ۲۳ زن و مرد ایرانی انجام شد، تأثیر منفی مصرف نان سفید (غلات تصفیه شده) را بر قند خون نشان داد، نتایج این مطالعه حاکی از آن بود که مصرف منظم نان سفید منجر به افزایش معنی دار قند خون ناشتا و سطح HbA۱C (شاخص متوسط قند خون در سه ماه گذشته) می‌شود.

موزه اضافه کرد: این یافته‌ها به وضوح نشان می‌دهد که حذف لایه‌های سبوس و جوانه در فرآیند تصفیه، نه تنها مواد مغذی ضروری را از بین می‌برد، بلکه موجب پاسخ گلیسمی نامطلوب و افزایش خطر اختلالات متابولیک می‌شود.

او یادآور شد: به طور کلی غلات کامل با مکانیسم‌های متعدد از جمله تأمین فیبر، منیزیم، کروم و داشتن شاخص گلیسمی پایین، به تنظیم قند خون و بهبود حساسیت به انسولین کمک می‌کند و شواهد علمی قوی از نقش محافظتی آنها در برابر ابتلا به دیابت نوع ۲ حمایت می‌کند؛ در مقابل، مصرف غلات تصفیه شده مانند نان سفید می‌تواند اثرات معکوس داشته باشد، بنابراین، گنجاندن غلات کامل به ویژه «نان کامل» در رژیم غذایی روزانه یک راهکار ساده، مؤثر و علمی برای حفظ سلامت متابولیک و کاهش بار بیماری دیابت در سطح جامعه است.