پنج محقق ایرانی در جمع برترین هاي جهان

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما به نقل از پایگاه استنادی علوم جهان اسلام(ISC)، محمد خانی افزود: نخبگان علمی نقش بسزائی در توسعه علمی کشورها ایفا می کنند، نخبگان تنها به کمیت تولید علمشان نمی افزایند بلکه تولیدات آن‌ها دنیای علم را نیز دستخوش تغییر می کند.

وی گفت: در سند سیاست های کلان علم و فناوری ابلاغی مقام معظم رهبری بر جایگاه نخبگان به درستی تاکید شده است، در این سند بر شناسائی نخبگان و گسترش حمایت های مادی و معنوی از نخبگان به صورت بندهای مستقل تاکید شده است.

مدیر روابط عمومی پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC) افزود: دکتر داود دومیری گنجی از دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل در رشته موضوعی مهندسی، دکتر مجید عشقی گردجی از دانشگاه سمنان در رشته موضوعی ریاضیات، دکتر مهدی دهقان از دانشگاه صنعتی امیرکبیر در دو رشته موضوعی مهندسی و ریاضیات، دکتر مهراورنگ قائدی از دانشگاه یاسوج در رشته مهندسی و دکتر سعید عباس بندی از دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره) در رشته ریاضیات توسط پایگاه استنادی ISI به عنوان برترین محققان دنیا معرفی شدند.

خانی گفت: مبنای اصلی این انتخاب میزان تاثیرگذاری علمی این محققان در دنیای علم بوده که این تاثیرگذاری بر مبنای تعداد استنادهای دریافت شده توسط آن‌ها محاسبه شده است، هر کدام از این دانشمندان به ترتیب در رشته های مهندسی مکانیک سیالات، ریاضیات، ریاضیات کاربردی، شیمی و ریاضیات فعالیت می کنند. 

وی افزود: پایگاه استنادی تامسون رویترز (ISI) در سال 2015 اقدام به معرفی 2 هزار و 950 محقق برتر بین المللی کرده است، برخی از محققان در بیش از یک رشته موضوعی فعالیت علمی داشته اند، از همین رو تعداد محققان معرفی شده به صورت «محقق-رشته» 3 هزار و 124 مورد است. 

مدیر روابط عمومی پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC) گفت: هر چند این گزارش امسال منتشر شده است، اما فعالیت های پژوهشگران دنیا در دوره زمانی 2003 تا 2013 میلادی مبنای انتخاب بوده است، بنابراین تنها محققانی بررسی شدند که تولید علم آن‌ها در زمره تولیدات علمی یک درصد برتر دنیا قرار گرفته است.

خانی افزود: برای دوره زمانی 2003 تا 2013 تعداد 120 هزار و 793 مقاله در دسته مقالات یک درصد برتر دنیا قرار گرفتند که شامل مقالات داغ و پراستناد می شوند. 

وی گفت: این مقالات به 22 رشته موضوعی تقسیم شدند و متناسب با اندازه هر رشته، تعداد مشخصی نویسنده به عنوان محقق برتر انتخاب شد.
روش ISI در انتخاب محققان برتر بی اشکال نیست 

مدیر روابط عمومی پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC) افزود: روش ISI در انتخاب محققان برتر بی اشکال نیست که علت آن ابهامات موجود در نام هاست، یک نام بازیابی شده در پایگاه های استنادی یا علمی می تواند به بیش از یک فرد تعلق داشته باشد و همچنین یک محقق می تواند نامش را با املاهای مختلفی درج کرده باشد. 

خانی گفت: این مسئله مهم هنوز به عنوان یک مشکل در پایگاه های اطلاعاتی وجود دارد که ISI نیز از این قاعده مستثنا نیست، در شرایط کنونی برای حل این مسئله پایگاه اطلاعاتی از فنون ابهام زادئی از نام نویسندگان بهره می جویند؛ اما این فنون صحت 100 درصدی ندارند.

وی افزود: از سال 1391 نظام شناسه آزاد پژوهشگران و نویسندگان (ORCID) به دنیا معرفی شد و امید است که با گسترش استفاده از چنین نظام هایی، این قبیل مشکلات در آینده کاسته شود و جایگاه واقعی تر محققان کشور به دنیای علم عرضه شود.

مدیر روابط عمومی پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC) گفت: توزیع جغرافیایی نخبگان علمی حاکی از آن است که 84 درصد آن‌ها در دانشگاه ها و موسسات تحقیقاتی کشورهای اروپای غربی و آمریکای شمالی مشغول بکار شده اند و اگر نخبگان علمی آسیای جنوب شرقی را به این جمع بیفزاییم آنگاه حدود 94 درصد نخبگان علمی در این کشورهای این سه منطقه جغرافیایی مشغول بکار شده اند و سهم دیگر کشورهای دنیا تنها 6 درصد  است.

خانی افزود: یک و هفت دهم درصد از نخبگان علمی دنیا در کشورهای خاورمیانه به فعالیت علمی مشغول هستند، بنابراین فهرست 2 هزار و 950 محقق برگزیده توسط ISI نشان می دهد که توزیع جغرافیایی نخبگان علمی برابر نیست.

وی گفت: 80 درصد محققان برتر متعلق به پنج کشور ایالات متحده آمریکا، انگلستان، آلمان، چین و استرالیا هستند، آلمان، چین و استرالیا هر کدام 191، 154 و 107 محقق برگزیده دارند، از میان محققان برگزیده 15 محقق از ترکیه انتخاب شده است.

مدیر روابط عمومی پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC) افزود: هشت محقق برگزیده از هند توسط ISI معرفی شده است که تعداد اندکی برای کشوری با بیش از یک میلیارد و 250 میلیون نفر جمعیت محسوب می شود، از کشور برزیل نیز با 200 میلیون جمعیت تنها پنج محقق برگزیده شناسائی شده است. 

خانی گفت: جمهوری چک، ایران و برزیل هر کدام پنج محقق برگزیده دارند، همچنین از مالزی چهار محقق و از اردن و پاکستان هرکدام سه محقق برگزیده اعلام شده است، از کشور آفریقای جنوبی تنها سه محقق برگزیده اعلام شده است، اما روسیه و مکزیک هر کدام دارای دو محقق برگزیده هستند، از کشورهای شیلی و آرژانتین نیز هر کدام یک محقق شناسائی شده است.

وی افزود: محققان برگزیده بیش از آنکه با کمیت تولید علم شان شناخته شوند به وسیله کیفیت تولیدات علمی شان شناخته می شوند، این گروه از محققان توانسته اند مرجعیت دنیای علم را کسب کنند، سند سیاست های کلان علم و فناوری جایگاه ویژه ای برای نخبگان علمی در نظر گرفته است که علت آن را باید در این واقعیت جستجو کرد که میزان پیشرفت یک نظام علمی، وابستگی زیادی به نخبگانی دارد که در آن به نحو شایسته ای به خدمت مشغول هستند. 

مدیر روابط عمومی پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC) گفت: برخی کشورها برای جذب نخبگان علمی برنامه های عملیاتی ویژه ای دارند، نگاهی به ملیت اصلی برندگان جوایز علمی این واقعیت را نمایان می سازد که بخش قابل ملاحظه ای از این برندگان، نخبگان مهاجر هستند.